تبلیغات
قوپونتولار: تورکجه اوزرینه دوشونمه لر - سَوَنتو و تمنتو

سَوَنتو و تمنتو

نویسنده :محمد اردم
تاریخ:یکشنبه 4 تیر 1396-04:59 ب.ظ

سَوَنتو(Seventu) اسم روستایی از توابع انگوران زنجان است که علی‌القاعده تلفظ محلّی نامش سَوَنتی (Seventi) است. در جوار روستا کوهی به نام تَمَنتو(Tementu) وجود دارد و گفته می‌شود که چشمه‌یی در آن نواحی به نام "حجه‌توو" وجود دارد[1].

از این سه اسم، اتیمولوژی تمنتو واضح و بلاتردید است. در خصوص دو اسم دیگر با احتیاط نظرم را خواهم نوشت؛

1.      تمنتو: علی القاعده براساس قاعدۀ هماهنگی اصوات در ترکی به تمنتی تبدیل می‌شود. تَمَن در مغولی به معنی شتر بوده است. در مغولی دوران میانی teme´en و در مغولی قدیم temegen وجود داشته است. این کلمه را با دَوَه<تَوَه<تَبَه در ترکی مقایسه کرده و لفظ مغولی را دخیل از ترکی دانسته یا برای هر دو منشأ آلتاییک قائل شده‌اند. به هرحال تردیدی نیست که تمنتو به معنی محلّ شتردار است. این نکته را هم بنویسم که تمنه(temene) به معنی "سوزن درشت، جوالدوز" از واژگان قدیمی دخیل از ترکی در مغولی است و همان است که با فرم تَبَنه/تَمَنه در آذربایجان شایع است. اما بعید به نظر می‌رسد که کوهی این چنین نامگذاری شده باشد.

2.      سَوَنتو: به نظر می‌رسد که با سابان در ترکی قدیم و جدید "خیش، ابزار شخم" قابل تحلیل باشد. ابهام این تحلیل آن است که باید در اینجا فرم palatalized سابان یعنی *سَبَن>*سَوَن را مفروض بگیریم. اگرچه چنین حادثه‌یی در زبانهای ترکی به کرّات اتفاق می‌افتد، اما مایل نیستم جانب احتیاط را رها کنم. با تحلیل فوق سونتو به معنی "محل دارای آلات و ادوات شخم" خواهد بود. احتمال دیگری هم هست که ذهنم را مشغول می‌دارد و آن فرض اتیمون سامان "کاه، ساقۀ غلات" برای کلمه است. تبدیل سامان به سَوَنتو همان مراحلی را می‌پیماید که سابان طی کرد. اضافه کنم که برخی محققین مانند مرحوم حسن اَرَن منشأ هر دو لفظ را واحد می‌دانند.

3.      حجه‌توو: تلفظ دقیق کلمه هنوز برایم مسلّم نیست. اگرچه یکی از دوستان اهل فضل و لطف زحمت کشیده و از محققان محلّی هم استفسار کردند. اگر تلفظ hecetov اساس کار باشد ممکن است از اسمی نظیر "حاجت آب" مشتق شده باشد..که قدری دشوار به نظر می‌رسد. اگر تلفظ heceti یا hecetu باشد، ممکن است حاجت عربی به اضافۀ پسوند مغولی ـتو باشد "محل حاجت"..در عین این احتمال هم بعید نیست که *آچاتو منشأ کلمه باشد..می‌دانیم که آچان در مغولی به معنی "اَحمال و بار و بنه" است و اسم آچاچی را هم براین اساس(بر مبنای تحقیق مینورسکی) تحلیل کردیم. حذف ـن انتهایی پس از الحاق پسوند ـتو در مغولی مکرر اتفاق می‌افتد..به هر حال این دربارۀ این اسم همچنان حکمی قطعی نمی‌توان صادر کرد.



[1]  روستای سونتو، http://angurankandlari.mihanblog.com/post/9




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
رسوا ایمانی تبار
یکشنبه 18 تیر 1396 01:22 ب.ظ
با سلام ، آقای ابوالقاسمی مطالبت خیلی عالی و ریشه دار بود ، استفاده کردیم ، تفسیر جنابعالی از سونتو بسیار عالی بود ، احتمال اینکه به معنای محل دارای آلات وادوات شخم باشد بسیار است چرا که در کذشته این روستا از لحاظ کشاورزی نسبت به رو ستاهای منطقه بسیار مطرح بوده طوری که مسن های این روستا می گویند روستای سونتو و یک روستای دیگر که از توابع بیجار است که هیچ وقت اسم آن روستا را به زبان نیاورده اند از لحاظ کشت گندم وجو بسیار مطرح بوده که چه بسا در این روستا حداقل10 تا 20 مکان آسیاب را نشان می دهند
پاسخ محمد اردم : سلام مرسی از لطفتان..احتمالاً آن روستا سکسنجیک/هشتاد جفت باشد! طبعاً آنچه نوشتم با استفاده از اطلاعات مرقومۀ جناب عالی بوده و شخصاً مدیون معلومات مزبورم..
آیهان همدانلی
یکشنبه 4 تیر 1396 05:11 ب.ظ
ساغ اولون خوجام
بیصبرانه منتظریدیم اوخوماغا
پاسخ محمد اردم : ساغ اولون
یاردیم لارینیزدان اؤنرو تشکورلر
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo