تبلیغات
قوپونتولار: تورکجه اوزرینه دوشونمه لر - دؤرتگول

دؤرتگول

نویسنده :محمد اردم
تاریخ:پنجشنبه 5 بهمن 1396-10:28 ب.ظ

آذربایجان تورکجه‎سی دانیشیق دیلینده و آنادولو آغیزلاریندا ، مثلث/اوچ‌بوچاق قارشیلیغی بیر اوچگول(üçgül) اولدوغونو، سانیرام اؤنجه‌لری بیر یازی‌دا دیله گتیرمیشدیم. اونون یانیندا، دؤرتگول(dörtgül) سؤزجویو ده، آنادولو و آذربایجان لهجه‌لرینده گؤرولمک‎ده‌دیر. یانیلمازسام بیرده بئشگول(béşgül) ائشیتمیشم. بونلارین اوزرینده بیر آز داها آیرینتی‌لی اولاراق دورمالییق:

1.      اوچگول: مارسل اردال'ین آراشدیرماسینا گؤره کلمه اسکی تورکجه‌ده، اوچکیل(üçkil)دیر. آنجاق کلاوزون اوچگیل(üçgil) اؤرنه‎یینی وئریر. مثلث یئرینه تورکجه‎ده اوچگئن(üçgen)، آذربایجان جمهوریتی‎نده اوچ‌بوجاق واردیر. آیریجا تورکیه‎ده اوچ‌کنار(üçkenar)دا واردیر. منجه اوچ‎بوجاق، گؤزل‌دیر آنجاق بیر آز اوزون اولور. اوچگئن‌ده‌کی اک بللی ده‎ییل‎دیر و بلکه آوروپا دیللرینده گؤرولن –gon (polygon, hexagon,..) اکی‏نین تأثیری آلتیندا اورتایا چیخیبدیر. اونون اوچون، دیلچی‌لر بو اکی اویدورما ساییب‌لار.

2.      دؤرتگول: اسکی تورکجه‌ده تؤرت‌کیل(törtkil) اولاراق تثبیت ائدیلیب‌دیر. بوگون ده آذربایجان و آنادولودا گؤرونور. تورکیه‎ده‌کی قارشیلیغی دؤرتگئن(dörtgen)دیر و اوچگئن کیمی سورونلو ساییلیر.

3.      بئشگول:"پنج‎ضلعی" قارشیلیغی‎دیر و تورکیه تورکجه‏سینده بونون یئرینه بئشگن وار. آنلاشیلان کلمه و اک سسلی اویومو‌ندان قاچیب‌دیر. تورکجه‌میزده ـگیل اکی‌ده بنزر دوروم‎دایر.

4.      ایکی‌گول(ikigül): کلاوزون اؤرنه‎یی‎نی التحفه الزکیه آدلی قیپچاق سؤزلویوندن وئریر. اوردا ایکی‌گول‌دن بئشگوله، بنزر سؤزجوک‌لر، بیربیری‌نین آلتیندا وئریلیر. کلمه‎نی قیپچاق تورکجه‎سی سؤزلویونده تاپمادیم[1]. بو سؤزجوک‌‎لردن تؤرتگول و ده‎ییشگه‌لر(دؤرتکول، تؤرتکیل و..) او سؤزلویه آلینیبدیر. ایکی‎گول، ایکی باشلی خط کیمی معناسی اولاجاق‌دیر.

دَیرلندیرمه

بورداکی اؤرنک‎لردن آنلاشیلان، ـگول<ـکیل اکی هندسی شکیل‌لرین آدلارینی قورماق‌دا ایشه یارایان بیر اک دیر. او زامان، مارسل اردال'ین یازدیغی کیمی باشقا عددلره ده گله‌رک، شکیل آدلاری یارادابیلر. اوچگول(Triangle)، دؤرتگول(quadrangle/tetragon)، بئشگول(pentagon)، آلتی‌گول(hexagon)، یئددی‌گول (heptagon)، سککیزگول(octagon) و.. بو آدلار، شوبهه‎سیز، اویدورما ـگئن اکی ایله قورولان آدلاردان داها دوغرو، دوزگون و یئی اولاجاق‌لار.


[1] . رجب توپارلی، حنیفی وورآل، رجب قاراآتلی، قیپچاق تورکجه‎سی سؤزلویو، آنکارا: تورک دیل قورومو یایینلاری،2007. 




داغ کن - کلوب دات کام
گؤروش‌لر() 
رضا جنتی
شنبه 7 بهمن 1396 10:38 ب.ظ
گن اکی قاپالی e ایله دگیل
آنادولو آغیزلاری‌نین کیمی‌سی‌نده تقویم سؤزجوگونه قارشیلیق"گونگن" سؤزجوگو وار.
gün+ -gen
سئیرکجه گؤرولن بو اکتن یارارلاانیلمیشدیر.
پاسخ محمد اردم : سلاملار
دوغرودور قاپالی دئییل..یازیمی بیر آز سورونلو..güngen کلمه سی نین یاپیسی داها دقتلیجه آراشدیریلمالی..آنجاق شکبل معناسی ندا اولابیلمز...بو ـگن کیفی تؤره تمه گؤرونور..
ساغ اولون گؤروشلرینیزی بیلدیردیک لرینیز اوچون
رضا جنتی
شنبه 7 بهمن 1396 10:13 ب.ظ
گن اکی قاپالی e ایله دگیل
آنادولو آغیزلاری‌نین کیمی‌سی‌نده تقویم سؤزجوگونه قارشیلیق"گونگن" سؤزجوگو وار.
gün+ -gen
سئیرکجه گؤرولن بو اکتن یارارلاانیلمیشدیر.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo