قوپونتولار: تورکجه اوزرینه دوشونمه لر بو بلاگ تورکجه اوزرینده اوخویوب دوشوندوک لریمی یازماغا قوروورلموشدور. هئچ بیر سیاسی ایدئولوژیسی یوخدور. بوراداکی یازیلاری باشقا وبلاگ لار ویا درگیلرده یایینلاماغا ایذین گرک لی دییلدیر. اما یایان اولورسا لوطفن منه ده بیلدیرین! http://qopuntular.mihanblog.com 2017-09-25T17:32:33+01:00 text/html 2017-09-17T12:56:22+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم در نقد یک سفسطه http://qopuntular.mihanblog.com/post/392 <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در منابع سیاسی-ایدئولوژیک آذریسم، دعوی سفسطه‌آمیزی را مکرراً می‌توان دید که خلاصۀ آن به قرار زیر است: 1 . ترکی زبان کتابت نبوده و در گذشته ترکان به فارسی می‌نوشتند و حتی مکاتبه می‌کردند.[بنابراین] ترکی‌نویسی و مطالبۀ آموزش آن و یا طلب اعطای جایگاه و حقوقی به آن، امری بی‌سابقه و جدید بوده و [احتمالاً /علی‌القاعده] نشأت گرفته از خارج/بیگانگان و.. است. در ورژن‌های مختلف این "استدلال"، اشاره می‌شود که امپراتوری‌ها/ حکومت‌ها/سلسله‌های و.. ترک، فارسی را زبان دیوانی/درباری خود قرار داده‌ بودند و اهمیتی به ترکی نمی‌دادند. 2. شعراء و ادبای ترک به فارسی شعر می‌سرودند و آثار فارسی عرضه می‌کردند. 3. معدود آثار موجود ترکی هم ترجمه و اقتباس از فارسی است و در جنب ادبیات/شعر فخیم فارسی حائز اهمیت نیست... از اینجا به صورت صریح یا ضمنی نتیجه می‌شود که در حال حاضر هم پرداختن به ترکی سودی ندارد و اساساً ترکی چیزی برای عرضه کردن ندارد و نباید&nbsp; در مقابل فارسی "عَلَم" شود.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">پرویز ورجاوند در مصاحبه‌یی(که مع‌الاسف اینک آدرسش را به خاطر نمی‌آورم) نقل می‌کند که در آذربایجان، افراد عامی پیش آخوندِ دِه یا ملای محلّه می‌رفتند و از وی می‌خواستند، آنچه را که بیان می‌کنند به صورت نامه، مکتوب کند. ملا نیز آن را به فارسی ترجمه کرده و کتابت می‌کرد. در مقصد و حین قرائت مکتوب، عکس این پروسه رخ می‌داد و روحانی، نامه را به فارسی قرائت کرده و برای عامّه ترجمه می‌کرد. ادعاهای مشابه در سایر تألیفات ناسیونالیستی و شبه‌ناسیونالیستی وجود دارد<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">شواهد متعددی دالّ بر وجود و رواج پروسۀ مورد نظر ورجاوند موجود است. از جمله یکی از اعضای به ظاهر دور و به باطن قریب خانواده-که مؤمن وارسته‌یی بود و در مکاتب قدیمه تحصیل کرده بود(رحمه الله علیه رحمهً واسعه)- قصه‌یی از نامه‌نگاری خودش را به سبک فوق نقل می‌کرد و فکاهی نهفته در آن را بیان می‎نمود؛ گویا زارعی، زمینی را از فردی-که در زمان مکاتبه در تهران بوده-اجاره کرده بود و ظاهراً موجر از توافق عدول می‌کرده است. یکی از بستگان موجر نامه‌یی انشاء می‌کرده و اظهار می‌داشته که فلانکس به "قول و قرار " وفادار نیست: " مشه فلان، قویدوغون قرارا دورمور". جدای از صعوبت ترجمۀ تحت‌اللفظی اصطلاح فوق، فرد انشاء کننده از نتیجۀ حاصله راضی نمی‌شده و آن را در بیان مقصود خویش کافی و وافی نمی‌دانسته است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">قصد ندارم در خصوص ادعاهای فوق وارد مناقشه شوم و ان قُلت‌هایی بیاورم. فرض را بر صحّت همۀ مدعیات می‌گذارم و استدلالم این است که به فرض قبول، از آنها نتایج ناسیونالیستی نمی‌توان استخراج کرد:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">فرض کنید ترکی‌زبانان در گذشته به فارسی می‌نوشتند و می‌خواندند و همۀ آثارشان هم به فارسی عرضه شده است، با چه دلیلی می‌توان گفت که الی ‌الابد چنین باید باشد؟ اگر کسی بگوید که من از اجدادم شاکی و ناراضی‌ام. زیرا آنان اعتنای کافی و درخور به زبان ترکی نداشته‌اند. حال وظیفۀ من و هم‌نسلان من است که برای جبران مافات بکوشیم. "استدلال" فوق چه جوابی برای ردّ این ایده دارد؟ مگر بسیاری از ناسیونالیست‌ها، منتقد رفتار گذشتگان با زبان فارسی نیستند و آنان را به دلیل عربی‌مآبی و عربی‌نویسی آماج انتقاد قرار نمی‌دهند؟ در قرون سابقه، زبان‌های بسیاری همچون لاتین، یونانی، سانسکریت، عربی، چینی، آرامی و..زبان اهل کتابت، تفلسف و علم بوده‌اند و در خارج از قلمرو طبیعی‌شان رواج داشتند. لاتین زبان کلیسا و اهل علم و ذوق اروپا برای بیش از یک هزاره بوده و حتی تا قرن نوزدهم در مجارستان زبان رسمی بود. یونانی زبان فلسفه و علم در شرق نزدیک و جهان هلنیستی و امپراتوری بیزانس و کلیسای ارتدکس بوده است؛ عربی هم زبان اهل علم، فقاهت، حدیث و به طور کلی علوم اسلامی و غیردینی در عالم اسلام بوده و اغلب مؤلفین آثار عربی هم خود عرب به معنی قومی کلمه نبودند؛ چینی تا قرن نوزدهم در ژاپن، شبه‌جزیرۀ کره و قسمت‌های مهمی از شرق آسیا، زبان علمی، دینی و تجارت بوده و قس علی هذا.. حال این زبان‌ها در مقابل زبان‌هایی نظیر انگلیسی، فرانسه، آلمانی، روسی، ژاپنی و.. که زمانی کم‌اهمیت و عوامانه تلقی می‌شدند، عقب نشسته‌اند. آیا علّت این امر توطئه، دسیسه و دست‌های پنهان ایادی فلان بوده است؟ مسلماً نه! روال جهانی تحولات علمی، تکنولوژیک، اقتصادی و سیاسی موجب تحوّل فوق شده است که علاقه‌مندان خود چند و چون آن را در کتب مربوطه مطالعه می‌کنند.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ممکن است ادعا شود که گذشتگان ترکی را زبانی علمی و توانمند نمی‌دانستند و لذا بدان نمی‌نوشتند. به عبارت دیگر ترکی زبانی ناتوان و ضعیف است. جواب ساده آن است که گذشتگان بسیاری از زبان‌های مهم امروزی را هم ناقص و ناتوان تلقی می‌کردند. کلام ابوریحان بیرونی و ابوحاتم رازی را در خصوص فارسی به یاد بیاورید. می‌دانیم که بسیاری از فارسی‌نویسان، از اینکه نمی‌توانستند به عربی بنویسند و یا برای فهم عوام مجبور بودند به فارسی بنویسند، اعتذار می‌جستند<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D9%86%D9%82%D8%AF%20%DB%8C%DA%A9%20%D8%B3%D9%81%D8%B3%D8%B7%D9%87.docx#_edn1" name="_ednref1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>. چنین نگرشی به آلمانی و زبان‌های دیگر هم وجود داشت. اما اینک خلاف اینها اثبات شده است. در وِرژنی دیگر گفته می‌شود که حداکثر ظرفیت ترکی (آذربایجانی) حیدربابای شهریار است و بیش از آن نمی‌توان به این زبان بسط داد؟ از کجا می‌دانید که نمی‌شود بسط داد؟ چه کسی از آینده مطلع است؟ آیا بر همۀ قابلیت‌ها و پتانسیل‌های ترکی وقوف و اِشراف دارید؟ مشابه ادعای شما را ابوریحان و امثاله هم مطرح کرده‌اند.. اجازه دهید مثالی قریب به زمان خودمان بزنم؛ می‌دانیم که قدیمی‌ترین منابع مکتوب کردی سورانی متعلق به قرن نوزدهم است. در دوران حکومت عراق و عهد بعثیون هم این زبان شاهد توجه نبود و بلکه تحت تضییقات قرار می‌گرفت. اما اینک پس از حدود دو دهه، در اقلیم کردستان با جمعیتی حدود 4 میلیون نفر، به زبان رسانه‌‌یی، فرهنگی و آموزشی مبدل شده و آثار ادبی و فلسفی جهان بدان ترجمه و نشر می‌شود. طبعاً در ابتدای کار صعوبت و نواقص زیادی وجود دارد و چرا نباشد؟ پیش چشم ما، فارسی با حدود یک و نیم قرن تلاش و حمایت دولتی و..در راه جذب علوم و معارف مدرن، آیا اینک با معضلات کمتری مواجه است؟ چون با حوزه‌های علوم اجتماعی، فلسفه و علوم انسانی تماسی دارم، می‌دانم که اهل ذوق و دقّت تا چه حدّ از ترجمه‎های نامفهوم، مغلوط، مبهم و گنگ در این حوزه‌ها دل پُری دارند. طبیعی است که اشکالات و معضلات به مرور کمتر می‌شود. اگر صحبت از غنای آثار مکتوب در گذشته شود-که در جای خود حائز اهمیت بوده و پشتوانه محسوب می‌شود-این سوال را می‌توان طرح کرد که آیا عربی در شرایطی بهتر از ترکی(ترکیه) و فارسی قرار دارد؟ مطمئن نیستم. گرچه عربی به سبب صیقل‌یافتگی و تکامل سیستم‌ واژه‌سازی‌اش طی قرون گذشته، امتیازاتی دارد. اما معادل‌سازی برای اصطلاحات جدید، فقط یکی از وجوه مسأله بوده و تفصیل مواجهۀ زبانهای شرقی با تمدن مدرن غربی، مستلزم تألیف مجلدات قطوری است. اجمالاً بنویسم که از دیدگاه زبانشناسی هیچ زبانی نارسا و ناتوان نبوده و جهت بیان و توصیفِ محیط و محل زندگی، شیوۀ حیاتِ اقتصادی، فرهنگی و سیاسی مردمان متکلّم بدان زبان شکل یافته است. و البته هر زبانی می‌تواند بسط یابد و شکوفا شده و برای انتقال مفاهیم، ایده‌ها و معانی متنوع توانا گردد. لذا دعوی اینکه نمی‌توان به فلان زبان بسط بیشتری داد، در بهترین حالت، از مقولۀ غیب‌گویی، آسترولوژی و طالع‌بینی است و ارزشی بیش از آن هم ندارد.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="margin-right:.25in;text-align: center;line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="margin-right:.25in;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">مابقی ادعاها هم از همین قماش بوده و سفسطه محسوب می‌شوند. زیرا توجه نمی‌کنند که از توصیف و شرح یک وضع/جریان تاریخی به یک دستورالعمل نمی‌توان رسید. عبور از </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">هست‌ها/است‌ها" به "بایدها" ممکن نیست. می‌توان مدعی شد که از توصیف یک وضع، شاید دهها "باید" مختلف و احیاناً متضاد قابل استنتاج است. یک قصۀ انگیزشی!: معروف است که فردی از طرف کارخانۀ تولید کفش، راهی کشوری افریقایی می‌شود تا فرصت‌های بازاریابی و تجارت را ارزیابی کند. وی با مشاهدۀ گشت و گذار بدون کفش مردم محلّی، شوکه و مأیوس می‌شود و به مقامات گزارش می‌کند که در اینجا کسی کفش نمی‌پوشد و لذا بازاری هم در کار نیست. اما رییس شرکت استنباط دیگری دارد: ما بیست میلیون مشتری بالفعل و حی و حاضر داریم!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="margin-right:.25in;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اشاره شد که در وضع ادعایی عدم توجه به ترکی<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D9%86%D9%82%D8%AF%20%DB%8C%DA%A9%20%D8%B3%D9%81%D8%B3%D8%B7%D9%87.docx#_edn2" name="_ednref2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> می‌توان حداقل دو </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">باید</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"> متضاد استخراج کرد. چه چیزی در ورای این استنباطات و وظیفه‌تراشی‌ها وجود دارد؟ بی‌شک ایدئولوژی‌ها، موقعیت‌ها/امتیازات سیاسی و اقتصادی و.. در آن دخیل است. تحلیل این مسألۀ از حوزۀ بحث حاضر خارج است. فقط اشاره کنم که ردپای ایدئولوژی‌ها را در استنباط‌ها و هدف‌گذاری‌ها می‌توان مشاهده کرد:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">فرض می‌کنیم سلسله‌های ترک، زبان رسمی‌شان را فارسی قرار داده بودند. آیا از اینجا می‌توان اسنتباط کرد که وضع مزبور باید ادامه می‌یافت/بیابد؟ یا نه، آن "اشتباه" به کناری نهاده شود و رویه تغییر کند؟</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">فرض کنید آثار ترکی با اقتباس و تقلید از ادبیات فارسی خلق شده است. آیا می‌توان ادعا کرد که راه خلاقیت بسته است و ترکان نمی‌توانند/نمی‌باید ادبیات خلّاقۀ خویش را ایجاد کنند و الی الابد باید در تقلید بمانند و دست از زبان خویش بشویند؟ یا بالعکس ترکان حق دارند/باید به دنبال ادبیاتی مستقل/به دور از تأثیر فارسی باشند؟</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">از اینکه احیاناً شعراء و ادبای ترک آثارشان را به فارسی نوشته‌اند می‌توان استنباط کرد که آنان/اخلاف‌شان تا ابد باید همین رویه را ادامه دهند؟ یا برعکس قدر زبانی مادری خویش را بدانند و کمر همّت برای خدمت به این </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">زبان مظلوم" ببندند؟</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">حال که وضع چندین حالت متضاد و ذوحدین و متخالف دارد، چاره چیست؟ آیا باید قبول کرد که الحق لمن غلب / هر که غالب شد، نظرش را اِعمال و یا تحمیل می‌کند؟ به نظر می‌رسد که راه‌حل و شیوۀ اجتناب از مغالطات، منحصر کردن مباحث علمی/زبانشناسی/تاریخی و. به حوزۀ خودشان و مناقشات حقوقی/اخلاقی در قلمرو خودشان باشد. این مطالب برای اهل اطلاع بدیهی است و علاقه‌مندان می‌توانند به کتب تفصیلی رجوع کنند. باری اصول بنیادین حقوق-که انعکاسی از آن را در اعلامیۀ حقوق بشر هم می‌بینیم- می‌تواند مبنا و پلاتفرم مباحث حقوقی مربوط به حوزۀ زبان و فرهنگ باشد؛ اصولی چون تساوی نوع بشر(فارغ از جنسیت، نژاد، مذهب و..)، آزادی‌های گوناگون و.. به زعم من جایگاه و استاتوس زبان ترکی با تکیه بر چنین اصولی قابل طرح و بیان است و توسل به ادّلۀ تاریخی و زبانشناسی به &nbsp;دلایل مختلفی بی‌نتیجه و غیرمنطقی است؛ اولاً می‌دانیم که مباحث حقوقی و سیاسی به تعبیر فلاسفه، اموری اعتباری‌اند، حال آن که علوم دقیقه و علومی نظیر زبانشناسی و تاریخ مدعی طرح قضایایی حاکی از حاقّ واقع‌اند و تلاش می‌کنند از واقعیت‌ها("است"ها) حکایت کنند. خلط اعتبار و حقیقت یا به بیان هیوم "هست"ها و "باید"ها را قبلاً استطراداً طرح کردم. ثانیاً از آنجا که این علوم خالی از ایدئولوژی نیستند، مناقشات آنها کمتر به نتیجۀ قطعی و نهایی می‌رسد و به فرص قطعیت یافتن نتیجه، از آن نمی‌توان حقوق استخراج کرد. گاهی مزاحاً به دوستان گفته‌ام که فرض کنید اثبات کردید هخامنشیان آن گونه که کوروشیست‌ها ادعا می‌کنند نبوده و آن چنان که شما ترسیم می‌کنید، بودند. حاصل کار چه خواهد شد؟ آیا کوروشیست‌ها و آرکاییست‌ها خواهند گفت:"آهان! متوجه شدیم که ادعاهای ما اشتباه بود. بفرمایید این هم حقوق و آزادی‌های شما!". ثالثاً بسیاری از نمونه‌ها را در جهان می‌شناسیم که در آنها حقوق فرهنگی و زبانی اقوام/زبان‌هایی که قدمت‌شان قابل انکار نیست، توسط متکلمین زبان‌های جدیدتر و حتی کم‌نفوس‌تر، نقض می‌شود. مثلاً می‌دانیم که اردو زبانی بالنسبه جوان و متأخر بوده و ادبیاتش هم جدید است. حال آنکه سِندی ادبیات مکتوبی به قدمت بیش از دو هزار سال دارد و اردوزبانان کمتر از 20 درصد جمعیت پاکستان را تشکیل می‌دهند. اما حکومت فدرال، در موارد متعددی، مشکلات مهمی برای سندی‌زبانان ایجاد کرده است. چنین مسأله‌یی را در خصوص بربرهای شمال افریقا و اقوام دیگری هم مطرح ساخت. بنابراین توسل به ادّلۀ تاریخی نمی‌تواند و نمی‌باید به نتایج حقوقی ختم شود.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">از کجا وارد شدیم و به کجا رسیدیم!. باری خوانندگان اهل فطانت سؤال خواهند کرد آن چه در این وبلاگ </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-bidi-language:FA">–</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در باب اتیمولوژی و توپونیمی و..-نوشته می‌شود، بی‌هدف و غرض است؟ جواب را به تفاریق در مطالب متعددی آورده‌ام و بسط تفصیلی آن مجال مستقلی می‌طلبد. اجمالاً اشاره کنم که هدفم در درجۀ اوّل علمی است و تصحیح اشتباهاتی که در منابع علمی-یا دقیق‌تر شبه‌علمی-آمده و دستاویز سفسطه‌ها و مغالطات قرار می‌گیرد.</span></p><div> <hr align="left" size="1" width="33%"> <!--[endif]--> <div id="edn1"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D9%86%D9%82%D8%AF%20%DB%8C%DA%A9%20%D8%B3%D9%81%D8%B3%D8%B7%D9%87.docx#_ednref1" name="_edn1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">قاسم تویسرکانی، <b><i>تاریخی از زبان تازی در میان ایرانیان پس از اسلام</i></b>، تهران: دانشسرای عالی، 1350. صص75-367. </span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family: Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> <div id="edn2"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D9%86%D9%82%D8%AF%20%DB%8C%DA%A9%20%D8%B3%D9%81%D8%B3%D8%B7%D9%87.docx#_ednref2" name="_edn2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">بحث مستوفا از این مباحث مجالی وسیع می‌طلبد. فقط اشاره کنم که اغلب این قبیل استنباط‌ها، ناشی از آناکرونیسم و نگاه به اعصار قدیم با عینک امروزی، ناسیونالیستی و مفاهیم جدید است.</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> </div> text/html 2017-09-13T00:52:26+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم خلیفه در توپونیم‎ها(ضمیمۀ اوّلِ "انعکاس تصوف در توپونیمی") http://qopuntular.mihanblog.com/post/391 <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">متصوفه و عرفاء از قرون اولیۀ اسلامی، احیاناً افراد معتمدی را جهت ارشاد</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">و تلقین به اطراف و اکناف ارسال می‌کردند. اما از قرون ششم و هفتم و بالاخص در دوران اقتدار معنوی شیخ صفی‌الدین اردبیلی، گسیل مرشدان و توبه‌دهندگان به اوج خود رسید. وی </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">نمایندگانی" در قلمرو وسیع آذربایجان، شرق آناتولی و احیاناً عراق عرب و عجم-و اگر به مدعیات منابع نزدیک به طریقت صفوی اعتماد شود-حتی در شامات داشت. </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">وکلای" مزبور "خلیفه" خوانده می‌شدند و </span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family: Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language: FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">خلفاء" عموماً مریدان تربیت یافته، اهل اخلاص، دانای به رموز و اسرار سلوک باطنی و راه و رسم منزلها بودند. بعدها با قدرتگیری صفویه در رأس خلیفگان مزبور منصب "خلیفه الخلفاء" قرار گرفته که علاوه بر مقام معنوی و ارشادی، احیاناً وظایف دنیوی و بالاخص نظامی هم برعهده می‌گرفت. باری امروزه که به اَعلام جغرافیایی-بالاخص در صفحات آذربایجان و نواحی مجاور-نظر می‎کنیم با تعداد قابل ملاحظه‌یی توپونیم دارای جزء و عنصر خلیفه مواجه می‌شویم. طبعاً تعیین اینکه هر یک از این اسامی متعلق به خلفای کدام صوفی برجسته بوده و یا تشخیص صاحبِ منصب خلیفگی در آن نقطه، به طریق اولی، مشکل و در فقدان اسناد و مدارک مکتوب محال می‌نماید. امید که در آتیه، اسناد، بالاخص قبالجات قدیمی و وثائق مربوط به خرید و فروش اراضی و قصبات و..منتشر گردد و اهل تحقیق به استخراج و آنالیز داده‎های آنها اقدام کنند. این نکته را هم متذکر شوم که خلیفه-اگرچه به ندرت-به عنوان اسم خاص در نامگذاری افراد هم مشاهده می‌شود.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در رأس توپونیم‎های مرکب با خلیفه، خلیفه‌لو/خلیفه‌لی قرار دارد:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لو:روستایی تابعۀ دهستان دیکله در بخش هوراند اهر</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لو: قریه‌یی از توابع دهستان تیرچایی در بخش کندوان میانه</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لو: روستایی از توابع دهستان ارشق مرکزی در مشگین</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لو: روستایی تابع بخش مرکزی شهرستان خرمدره</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لو: قریه‎یی تابع بخش ویلکج شهرستان نمین</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لو: روستایی تابعۀ بخش مرکزی شهرستان خدابنده</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">7.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لو: قریه‌یی در بخش افشار شهرستان خدابنده که احیاناً خلیفه هم خوانده می‌شود.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در آناتولی هم دو خلیفه‌لی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Halifeli</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وجود داشته است:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l5 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لی: روستایی تابع آماسیا</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l5 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;خلیفه‌لی: قریه‌یی تابع بال شیخ در قیریق قلعه که اینک با اسم رسمی ایشیق‌لار(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Işıklar</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) شناخته می‌شود.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">چند خلیفه کندی هم در آذربایجان وجود دارد:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l2 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه کندی: روستایی تابع دهستان سراجوی شمالی در مراغه</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l2 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه کندی: قریه‎یی تابعۀ دهستان بیات، بخش نوبران ساوه</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l2 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه کندی(حمیدیه): &nbsp;روستایی تابع دهستان نظرکهریزی در شهرستان هشترود<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l2 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه کندی(حاتم): &nbsp;روستایی از توابع دهستان سلوک در هشترود<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">حداقل دو روستا هم با اسم خلیفه قشلاق وجود دارد:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l3 level1 lfo4;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه قشلاق: قریه‌یی تابع دهستان خسروآباد شهرستان بیجار</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l3 level1 lfo4;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه قشلاق: روستایی تابعۀ بخش افشار، شهرستان خدابنده</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">دو اسم جالب توجه زیر هم مرکب با خلیفه‌اند:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l7 level1 lfo5;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه بلاغی(بولاغی): روستایی تابع شازند(بخش سربند) در شهرستان ساوه</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l7 level1 lfo5;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه باغی: روستایی از توابع دهستان گرمۀ جنوبی در بخش مرکزی میانه</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ترکیب خلیفه با اسامی خاص نمونه‌های بعضاً جالب توجهی دارد:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l4 level1 lfo6;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">&nbsp;خلیفه داود: دهی از توابع دهستان ارشق شمالی در مشگین</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l4 level1 lfo6;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه انصار: روستایی تابع شهرستان ورزقان که مع‌الاسف در زلزلۀ 2012/1391 به کلّی تخریب شد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l4 level1 lfo6;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه کمال: روستایی از توابع دهستان کله بوزِ غربی شهرستان میانه</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l4 level1 lfo6;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه ترخان: دهی در بخش مرکزی شهرستان سنندج. اسم بسیار جالب توجهی است هم از حیث قدمت و هم از جهت اینکه نشان می‌دهد ترخان محتملاً اسم خاص بوده. زیرا ترخانان به عنوان صاحبان مقامات مهم در دولت ایلخانی و اهلِ اشتغالات دنیوی نمی‌توانستند نیابت متصوفۀ بزرگ را کسب کنند. ترخان در سایر توپونیم‌های منطقۀ کردستان هم مشاهده می‌شود و مربوط به لایۀ توپونیم‌های ترکی(و مغولی) است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l4 level1 lfo6;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه حصار: که به خلیفه حصار و میلان هم شهرت دارد و در دهستان درسجین بخش مرکزی ابهر واقع است. ظاهراً این روستا جزیره‌یی بختیاری‌زبان در میان مناطق ترکی‌زبان است. ساختار ترکیب ترکی است اما انتظار می‌رفت "خلیفه حصاری" می‌داشتیم. شاید یای انتهایی در اثر کثرت استعمال یا به علّتی دیگر حذف شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">اسم خلیفه به تنهایی یا با پسوند و القاب هم، مکرراً دیده‌ می‌شود؛ مثلاً در بخش مرکزی مهاباد، دشتستان، گناوه، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، کرمانشاه، کوهدشت و بلوچستان این قبیل اسامی را در اختیار داریم. ترکیباتی نظیر قلعۀ خلیفه(در همدان، فارس و لرستان) هم موجود است. در آناتولی چندین خلیفه‌لر</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Halifeler</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ضبط شده است:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l6 level1 lfo7;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لر: روستایی تابع گولنار در ولایت مرسین</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l6 level1 lfo7;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لر: روستایی از توابع امت(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Emet</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در کوتاهیا که تبدیل به قالفالار(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">Kalfalar</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) شده است. حال آن که قالفا دخیل از ایتالیایی است و متأخر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l6 level1 lfo7;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">خلیفه‌لر: قریه‌یی تابع حصارجیق در ولایت کوتاهیا</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo8;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family: Symbol;mso-bidi-language:FA">·<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">یک خلیفه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Halife</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) هم در بخش مرکزی کاستامونو وجود دارد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="margin-right:.25in;text-align: center;line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">کثرت اسامی خلیفه‌لو/خلیفه کندی در مناطق شرقی‌تر و جنوبی‌تر آذربایجان جالب توجه است می‌دانیم که ولایت گرمرود، محال هشترود، ولایت اویرات، ولایت تراغای و..از مراکز مهم فعالیت مریدان شیخ صفی بوده است و ممکن است این توپونیم‌ها انعکاسی از حضور و فعالیت آنان باشد.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">بدیهی است که این توپونیم‎ها ارتباطی با خلافت عثمانی و به طریق اولی خلفای عباسی ندارد؛ به دلایل متعدده و من جمله کثرت اسامی مزبور مانع قبول رابطۀ آنها با خلفایی می‌شود که در هر عصری منحصر به فرد بوده‌اند.</span></p> text/html 2017-09-03T05:12:10+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم آنادیل‌دن درلمه‌لر-20 http://qopuntular.mihanblog.com/post/390 <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">مالاتوپ(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">malatop</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بؤیوک توخماق، گوپَن". کلمه‌نی میانادا ائشیتمیشم. باشقا بؤلگه‌لرده ده اولاجاق‌دیر. بیلدیییمه گؤره یازی دیلینه گیرمه‌میش‌دیر. سؤزجوک روسجادیر. او دیل‎ده مالاتوک</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">malatok</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "توخماق" دئمک‌دیر و کیچیلتمه‌سی </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Molotoçek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> چکیج دئمک اولور. سؤزجوک ایسلاو کؤکنلی ساییلیر. کلمه‎ سونونداکی پ&lt;ک حادثه‌سی غیرعادی اولوب و تورکجه "توپ" سؤزجویونون تأثیر آلتیندا اولاجاق‌دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">میتبئیین(</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height: 107%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: Cambria;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language: FA">mitb</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:107%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language: FA">é</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:107%;font-family: &quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">yin</span>):"آرخایین، خاطرجمع". دانیشیق دیلینده داها چوخ&nbsp; اورتا یاش اوستونده‌کی یورتداش‌لاردان ائشیدیلیر. یئرینی یئنیجه فارسجادان گئچن مطمئن کلمه سینه بیراخیر. میتبئیین بو سؤزجویون اسکی‌دن آلینیب، دیلیمیزین سس قایدالارینا اویدورولموش بیچیمی ساییلیر.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ماحمودیه(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">Mahmudiye</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بویونباغ، اوجوندا داملا/آرمودا بنزر قیزیلی/داشی/قاشی اولان بویونباغ". سؤزجوک ان آزی ماراغا و میانادا وار. ایلک اولاراق بیر کیشی آدیندان گله‎بیله‎جه‎یینی ساندیم. آنجاق عثمانلیجادا بیر بیلگی دقتمی چکدی؛ آرمودیه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">armudiye</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)، آرموت/امرود میوه‌سینه بنزر بیر تاخی‌سی اولان و نظرلیک اولسون دییه آسیلان قادین بویونباغی وار عثمانلی‌لاردا. حتا مزارداش‌لاریندا بئله آرمودیه گؤرونور. کلمه فارسجا آرموت&lt;امرود ایله عربجه ـیه اکی ایله یاراندیغی آچیق‌دیر و عثمانلیجادان آذربایجانا گلدییی کسین اولاراق سؤیله‌نه‌بیلر. سانیرام آرمودیه، "محمود" آدینا بنزدییی اوچون، ایکی‌سی‌نین قاریشیمی‎ندا "ماحمودیه" اورتایا چیخیبدیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اَجوزا(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">ecuza</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"پلاستیک جینسی‌ندن، قوندارما(مصنوعی) جینس‌لر". مثلا بئله بیر جومله‌ده ایشله‌نیر:"بو تسبئح اَجوزادی، داش ده‎ییل". آذربایجان و زنجان‌دا آز فرقله باشقا سؤیله‌ییش‌لری(اَجوزه/</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ecüze</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>، اَژنا/</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ejna</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و معنالاری(مثلا پارتلاییجی ماده)دا وار. سؤزجوک عربجه "اجزاء"(=تیکه‌لر، تیکه‌جیک‌لر)دان گلدییی آچیق‌دیر. آنجاق منجه عثمانلیجا یولویلا گلیب</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>‎</span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">دیر. باشقا بیر یازی‌دا اشارت ائتدیییم کیمی، اون دوققوزونجو یوزایل‌ده غرب‌دن گلن یئنی مفهوم و قاورام‎لارا و بیلیم دیلینده ایشلک اولان سؤزجوک‌لره، عثمانلی‌دا، "انجمن دانش" کیمی قوروم‌لار، عربجه و فارسجا قارشیلیق‌لار(معادل) اؤنرمه‌یه باشلادی‌لار. اون مینلرجه بئله سؤزجوک یاراندی. بوگون بونلارین بیر قیسمی‌ هله</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>‎</span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ده تورکیه‌ده ایشله‌نیر و فارسجا، عربجه کیمی دیللرده قبول گؤرنلری ده وار. اجزاء بو اؤنریلن سؤزجوک‌لردن بیرایدی. اجزا، تورکجه‌ده، "پارچالار، پارچاجیق‌لار" معناسی یانیندا، "ماده، کیمیا ماده‌سی/مادۀ شیمیایی" کیمی آنلام‌لاردا دا یایقین اولدو و بوگون‌ده تورکیه تورکجه‌سینده یاشار. بوردان اجزاچی، اجزاچی‌لیق(</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span lang="AZ-LATIN" style="font-size:14.0pt; line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">Eczacı</span><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">,ecza</span><span lang="AZ-LATIN" style="font-size:14.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">cılık</span>)، "داواچی، داواچی‌لیق، </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">pharmaceutics</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> و&nbsp; فارماکولوژی معنالاری قازاندی و بوگون ده بو معنالاری ایله یایقین ساییلیر. آنادولو آغیزلاریندا، اجزا "کیبریت" معناسیندا دا گؤرولور. جمهوریت دؤنمی‎نده، داواخانا قارشیلیغی اولاراق، اَم‌ائوی یانیندا اجزانه (&lt;اجزاخانه)(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">eczane</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)ده اؤنریلدی و بو قیسالتما رغبت گؤروب، یایقین اولدو.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">آپارماق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">aparmaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بیر یئره گؤتورمک، فارسجاسی: بُردن". آذربایجان تورکجه‌سیندن باشقا، دوغو آنادولودا دا گؤرونور. تورکیه تورکجه‎سی‌نین یازی دیلینده "چالماق، گیزلیجه آلیب قاچماق" معنالاری کوچه-باجا دیلینی گؤسترمک اوچون ایشله‌نیر. سؤزلوکچولر، اورتا تورکجه‎ده‌کی "آلیب-بارماق"(=آلیب-گئتمک) فعلیندن گلدییی‎نی قبول ائدیرلر. بو گؤروشو دوغرولایان بوگون قزاقجا، قیرقیزجا، اؤزبکجه، باشقوردجا و اویغورجادا هله‌ده "آلیب-بارو" و بنزر بیچیم‌لرین یاشاماسی‌دیر(یازیلی اویغورجادا، "آپارماق"دا وار). نیشانیان، آپارماق فعلی‌نی اورتا ایرانجا/پهلویجه </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">apurtan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(=آوردن، گتیرمک) فعلینه باغلاماغا چالیشسادا، گؤروشو قبول ائدیله‌بیلمز. تورک دیللرینده یاشایان شاهیدلر بیر یان‌دا دورسون، پهلویجه فعل ایله آپارماق فعلی‌نین آنلام ضدلییی وار.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">حَزْیر(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">hezir</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"تخمین". آذرشهره باغلی "قاضی‌جهان/قَزْجان"دا درلنمیش<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%A2%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%84%E2%80%8C%D8%AF%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D9%84%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%84%D8%B1-20.docx#_edn1" name="_ednref1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>. سؤزجوک اسکی اکینچی‌لیک و باغچی‌لیق ایشلریله ایلگی‌لی اولاجاق‌دیر. فارسجا سؤزلوک‌لرده(<b><i>عمید</i></b>، <b><i>دهخدا</i></b> کیمی) "حَزْر" وار:"تخمین، آغاج‌داکی میوه‌لری/چؤل‌ده‌کی بیچینی تخمین ائتمک" دئمک اولور. عربجه‌ده حَزَر "تخمین ائتدی"، حُزْر/حِزْر/حَزْر "تخمین" و مَحْزره ده یئنه او معنادا دیر. آنادولودا(قیصری، نییده، آدانا) بیر حزیر (</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">hezir</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وار:"اسکی‌دن بوستان محصول‌لاریندان آلینان اوندا بیر وئرگی" آنلامی داشیر. بودا بیزیم حزیر اولابیلر. تخمین قارشیلیغی عثمانلی قایناق‌لاریندا تاسیم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">tasım</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) دا وار و یئنی تورکجه‌ده ده بعضن گؤرونور.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">7.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">باندوروم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">bandurum</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"پول کیمی کیچیک اشیالاری باغلاماق اوچون یارایان باغ، ایپ، ساپ، باند". اؤزللیک‌له بانک‌دان آلینان پول باغلی‌سینا "باندوروملو پول" دئییلدییی‌نی یازار سایین شهبازی(ائل دیلی و ادبیاتی درگی‌سی، 7.نجی سایی). او یازی‌دا، سایین شهبازی اوزونجا، سؤزجویو بندی-رومی(=بندِ رومی) اولاراق آچیقلاماغا چالیشیر و قاراباغ‌دان گلدییی احتمالی اوزرینده دورار. منجه سؤزجوک آچیق‌دیر. تورکجه و عثمانلیجادا، فرانسیزجا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">banderole</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)دان آلینتی اولاراق باندرول(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">bandrol</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) واردیر. روسجادا دا باندرول وار و اوردان قافقاز یولویلا دیلیمیزه گیرمیش اولابیلر. عربجه و فارسجادا دا بندرول/باندرول اولاراق گؤرونن کلمه،</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;ایتالیانجا </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">banderuola&nbsp;</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> دان گلیر. ایتالیانجا سؤزجوک </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">bandera</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> "بایراق" دان گلیر و "کیچیک بایراق" دئمک اولور و اصلیندن رنگلی کاغیذلارا وئریلن آدایمیش.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">8.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">شورتان(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">şortan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"نوودان، شیرنوو". اورمودا و اطرافیندا یاشایان سؤزجوک، آنادولودا و تورکیه تورکجه‎سی نین یازی دیلینده ده گؤرولور و فرقلی ده‌ییشگه‎لری وار: چؤرتن(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">çörten</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)، شؤرتن(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">şörten</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)، چورتان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">çortan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و باشقالاری..بیلیندییی کیمی سؤزجوک ارمنیجه‌دن آلینتی‌دیر. نیشانیان</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language: FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ین یازدیغینا گؤره </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">çur</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> "سو"، و </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ortan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> "بورو، لوله، اولوق" کلمه‌لری‌نین بیرلشمه‌سیندن اورتایا چیخیب‌دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">9.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">رئی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">rey</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"برکتلی، بارلی، یاغینلی-یاغمولور ایل". اردبیل بؤلگه‎سینده یایقین‌دیر آنجاق باشقا بؤلگه‌لرده ده وار. فارسجادا دا ریع، دانیشیق دیلینده "رونق، قازانج" معنالاری داشیر. کلمه‎نین نهایی قایناغی عربجه ریع/رَیَعان "هر زادین ایلکی و ان یاخشی‎سی" اولدوغو بیلینیر. آنادولودا رئی/ریع یوخ کیمی دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">10.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">پئنجک(</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span lang="AZ-LATIN" style="font-size:14.0pt; line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">p</span><span lang="AZ-LATIN" style="font-size:14.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">é</span><span lang="AZ-LATIN" style="font-size:14.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">ncek</span>):"کوت(پالتار)، جکِت". کلمه آنادولودا (قارص) بئیینجک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">beyincek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اولاراق گؤرونور. روسجا </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">pidjak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> دن گلدییی آنلاشیلیر. روسجا سؤزجوک ایسه اینگیلیزجه </span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">pea-jacket</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> <span lang="FA">"گمیچی‌لرین پالتوسو" سؤزجویوندن گلیر. اینگلیزجه سؤزجوک، بیر آلینتی-ترجومه اولوب و هولندجا </span></span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">Pij-jekker</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> "یون جکت"دن گلدییی بیلینیر.</span></p><div> <hr align="left" size="1" width="33%"> <!--[endif]--> <div id="edn1"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%A2%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%84%E2%80%8C%D8%AF%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D9%84%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%84%D8%B1-20.docx#_ednref1" name="_edn1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">وحید کاظم‌زاده قاضی‎جهانی، <b><i>قاضی‌جهان در گذر تاریخ</i></b>، تبریز:احرار، 1383. 97.ص</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> </div> text/html 2017-09-01T10:55:51+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم آنادیل‌دن درلمه‌لر-19 http://qopuntular.mihanblog.com/post/389 <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیسک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">bisk</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دَییرمان داش‌لاری‎نین اورتاسیندان گئچن دمیر میله". اسکی دییرمان‌چیلیق‌دا یایقین بیر سؤزجوک‌دور. آنجاق اسکی دییرمان‌لارین ییغیشیب، گئتمه‌لریله بو اصطلاح دا اونودولمایا اوز توتوبدور. سؤزجویو اوزون زامان آراشدیردیم. ایلک باش دا چتین گلدی. کشف ائدینجه چؤزومونده اَن چوخ سئویندیییم و حظ دویدوغوم سؤزجوک لردن بیر اولدو. بو بیچیمی ایله سؤزجوک آنادولودا یوخ. آنجاق کؤچوشمه(متاتز) یاشدیغی‌نی دوشونسه‌ک، هر زاد اورتایا چیخیر: سیبک&gt;بیسک. آنادولو آغیزلاریندا، اوچ ده‎‎ییشگه‌سی وار بو سؤزجویون. اوچونون ده آنلامی بنزر. کلمه‌نین اوچ‌ده آنلامی وار: بئشیک‌دن سیدییی ائشییه چیخاران قامیش؛ ال دییرمانی‌نین اورتا آغاجی؛ محور. آنادولودا سیبک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">sibek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) یانیندا، سؤبک</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">söbek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)، سوبک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">sübek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ده وار.</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;اسکی قایناق‌لاردا، رابغوزی‌نین <b><i>قصص الانبیا‌</i></b>سی‌ندا اون یول گئچر. <b><i>دیوان لغات الترک</i></b> ده، سیبک بنزر معنالار داشیر(قطب الرحی و قصب اولاراق چئویریلیر). کلاوزن'ـا گؤره اساس معناسی "اورتادا اولان اوزون بیر زاد" بوتون بو آنلام‌لاردا گؤرونور(788.ص). منجه سیبک و بیسک، ایکی‌سی‌ ده دیلیمیزده "محور" قارشیلیغی اولاراق ایشله‌نه‌بیلر. فارسجاداکی سیبک، یئنی سؤزجوک‌دور. وسیله‌نین یومرولوغونا گؤره دانیشیق دیلینده بئله آدلاندیریلیبدیر. تورکجه‌ده کلمه سونو </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>–sk</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> اولمادیغی اوچون گلیشمه‌نی بئله آچیقلایابیلیریک؛ </span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">sibek&gt;*bisek&gt;bisk</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. بئله بیر سؤزجویون گونوموزه گلیب چیخابیلمه‌سی، آذریچی‌لیک یالان‌لارینی بیر داها اورتایا چیخاریر. دییرمانچیلیق سؤزجوک‌لری‌نین تامامینا یاخینی تورکجه اولدوغو اوچون، تورک‌لرده کؤکلو بیر دییرمانچیلیق گله‌نه‌یی اولدوغو اورتادا‌دیر. </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">فیستان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">fistan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قادین کؤینه‌یی". یئرلی آغیزلاردان، خلیل دیزه‌سی کندیندن توپلانیب‎دیر. باشقا بؤلگه‌لرده ده اولابیلر. عثمانلی گئییم کولتورونون اؤنملی عونصورلاریندان ساییلیب، یونانجا-ایتالیانجا (</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">fustagno</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>: میتقال/میدقال قوماشی نین آدی) کیمی دیللر یانیندا، بؤلگه‎ده، عربجه و کوردجه کیمی دیللرده ده گؤرونور. تورکیه‌ده داها چوخ بیزیم "دون" دئدیییمیز گئیسی‌یه بنزر. عربجه‌ده، فستان، آشاغی-یوخاری بو معنالاردا دیر. "فُستان زفاف"(توی دونو/گلین‎لیک دونو) دئمک اولور. کلمه‌نین کؤکنی‌نه گلینجه، نیشانیان سؤزجویو آرامجا </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">piştan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>:</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کتن/کتان</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"> سؤزجویونه باغلار و بو سؤزجویون آکادجا </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">piştu</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ایله کؤکدش اولابیله‌جه‎یینی یازار. آرامجا سؤزجوک آکادجادان آلینج اولابیلر. آذربایجانا شوبهه‌سیز، عثمانلی یولویلا گلیب‌دیر و داها چوخ آنادولو و ایستانبول ایله تماس‌دا اولان بؤلگه‎لرده یاییلیب‌دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">میتیل(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">mitil</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"یورقان آستاری اوچون ایشله‌نن قوماش". سؤزجوک آنادولو آغیزلاریندا دا، یایقین‌دیر و "اوزسوز یورقان، چیرکین آدام، اوزسوز یاتاق و.." کیمی معنالاری وار. آذربایجان‌دا بیر ده مجازی معناسی اولدوغونو ائشیتمیشم:"یورغون، ترپه‌نه‌جه‎یی اولمایان آدام". فارسجا سؤزلوک‌لرده، مَتیل و مِتیل بیچیم‌لریله "یاستیق/یورقان آستاری" معنالاری وار و تورکجه‎دن آلینتی اولمالی‌دیر. میتیل ایسه، آسترید منتس (</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Astrid Menz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) آراشدیرماسینا گؤره<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/آنادیل‌دن درلمه‌لر-19.docx#_edn1" name="_ednref1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>، ارمنیجه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">mtil</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)دن آلینج‎دیر. شهریار مشهور شعرینده بو سؤزجویو گتیریر:"<i>خان یورقانی، کند ایچره مثل‌دیر، میتیل اولماز</i>".</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">موغاببا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">muğabba</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قولچاق، گلینجیک". بعضی بؤلگه‌لرده(ماراغا، ملیک کندی و..) گؤرولن سؤزجویون مجازی معنالاری دا واردیر:"چوخ سئویلیب باغیرا باسیلان شئی/نسنه". یئرلی آغیزلاردا موغاووا</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">muğavva</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) سؤیله‌ییشی ده وار. سانیرام کلمه‌نین کؤکنی آیدین‌لاشیر: آنلاشیلان مقوّا، بیلنن قالین(یا قالین‌لاشدیریلمیش) کاغیذلاردان حاضیرلانان </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قورچاق/قولچاق"لارا بو آد وئریلیرمیش؛ سونرالاری قیسالاراق موغاووا&gt;موغاببا اولوب‌دور. بوگون ده موقاووا قولچاق وار و ایگیلیزجه‌ده </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>(moulded) paper doll</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> اولاراق بیلینیر و قالیب‌لی کاغیذدان چیخاریلیر، کسیلیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ناسیرقا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">nasırqa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"کرپیج و بنزرلری‌نی داشیماق اوچون تخت کیمی، دؤرت یان‌دان توتولان و ایکی آدامین داشیدیغی وسیله، زنبه" بعضی یئرلی آغیزلاردا "فرغون" قارشیلیغی اولاراق دا گؤرولور. نه ایسه سؤزجویون روسجالیغی بیلینیر. روسجادا </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">nosilki</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> "برانکارد، سدیه" دئمک‌دیر. کلمه‎نین ایسلاوجا کؤکنی وار و تورکیه تورکجه‌سینده یایقین اولان سدیه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">sedye</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) کیمی، اصلینده "اوتورماق" معناسیندا بیر فعل‌دن قایناقلانیر. سدیه ایتالیانجا </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">sedia</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> دان گلیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">مترت(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">metret</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"یوغورت ساخلاماق اوچون ساخسی قاب". هادی به‌یین یازدیغینا گؤره(<b><i>دیل دنیز</i></b>، 760.ص) تبریزده یایقین‌دیر. سایین هادی کلمه‎نی بارت(&gt;بارداق) کلمه‎سینه باغلاماق ایسته‌سه‌ ده بو گؤروش قبول ائدیله‌بیلمز. منجه آنادولودا و باشقا تورک دیللرینده گؤرونمه‎ین بو سؤزجوک آلینتی ساییلمالی و قایناغی دا عربجه دیر سانیرام. فارسجا قایناق‌لاردا "مِطْهَره" بو آنلام‎لاری داشیر:"ابریق، آفتافا، دستماز سویو اوچون قاب". آنلاشیلان بوردا کلمه سونوندا بیر ـه/ـت واریمیش یعنی "مِطْهَرَت" اولورموش. هـ سس‌سیزی دوشونجه مطرت/مترت اورتایا چیخار.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">7.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">پین(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">pin</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"تویوق‌لارین قالدیغی یئر، هین&lt;این&gt;نین". سؤزجوک یئرلی آغیزلاردا گؤرولور. آنادولودا دا یایقین‌دیر. <b><i>درلمه سؤزلویو</i></b>نه گؤره، چوروم، گوموشخانه، ایغدیر، قارص، وان، مالاتیا، غازی آنتپ، کرکوک (آلیتن کؤپرو) کیمی یئرلرده وار. آیریجا پوندوک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">pündük</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) بیچیمی (اوردو)، پونه(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">püne</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)(آرداهان) و بنزر ..یان بیچیم‌لرده وار. سؤزجویون ارمنیجه‌دن گلدییی بیلینیر. پون، ارمنیجه‌ده، "یووا" دئمک دیر (دانکوف، 29.ص). دیلیمیزده پین قارشیلیغی دیلیمیزده اسکی‌دن این(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">in</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)دیر و اونون ده‌ییشگه‌سی، هین(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">hin</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و نین(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">nin</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اولاراق دا گؤرونور. تورکیه تورکجه‎سینده بو آنلام‌دا، یازی دیلینده کومس</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">kümes</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وار. او دا آلینتی و یونانجادیر. آیریجا دیلیمیزده تونه‌ک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">tünek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) کلمه‎سی ده وار. بو گؤزل سؤزجوک، ایستانبول تورکجه‌سی‌نین یازی دیلینده ده گؤرونور و تونه‌مک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">tünek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "گئجه‌له‌مک، گئجه</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>‎</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">نی بیر یئرده گئچیرتمک" فعلیندن گلیر. تونه‌مک فعلی ده، اسکی تورکجه‌ده‌کی "تون"(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">tün</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "گئجه" سؤزجویوندن گلمک‌ده‌دیر. دیلیمیزده بو سؤزجویون قالینتی‌سی "دونن/دون" دور. او زامان تونه‌ک، یئرینه دونه‌ک گؤزله‌نیردی و بو بیچیم ده، آنادولو آغیزلاریندا(ایسپارتا، قیصری) گؤرونور. اسکی عثمانلی متین‌لرینده ده بو بیچیم وار. بنزر بیر کلمه باشی ت/</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">t</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> قورونماسی‎نی آذربایجان آغیزلاریندا و دوشونمک فعلینده گؤره بیلیریک. اؤنجه‌ده یازدیغیم کیمی بعضی یئرلی آغیزلاردا دوشونمک یئرینه توشونمک</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">tüşünmek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وار.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">8.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">یَل(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">yel</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"جیلیققا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">cılıqqa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)، قولسوز جکئت". آذربایجان</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: Calibri;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>‎</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">دا گؤرولن کلمه‌نین تورکیه‌ده‌کی قارشیلیغی یَلَک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">yelek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)دیر و اینگیلیزجه‌ده (</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Jellick</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>/</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Jelick</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اولاراق، فرانسیزجایا، عربجه یولویلا گیرره‎ک </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">gilet</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> بیچیمی قازانیب و باشقا آوروپا دیللرینده ده گؤرونور. فارسجا و تورکجه‌ده فرانسیزجادان آلینان "ژیله"ده یایقین‌دیر. آشاغی-یوخاری بوتون قایناق‌لار کلمه‌نین نهایی کؤکنی‌نی تورکجه یلک اولاراق گؤستریرلر. یلک، دیلیمیزده لَلَک اولاراق یاشار و "قانادین بؤیوک توک‌لری" دئمک اولور. آنلاشیلان یلک، یئل آلدیغی اوچون بئله آدلانیر. نیشانیان <b><i>سیاحتنامه‌‌</i></b>دن "باغیر یلگی" اؤرنه‌یی‌نی وئریر. کلمه‌نین یَلَه/یال کلمه‌سینه باغلاماغا چالیشان‌لار دا وار. منجه آذربایجان‌داکی "یَل" بیچیمی</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>‎</span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">نین، یلک‌دن گئری یاپیم یولویلا ایجاد اولونماسی چتین گؤرونور. او زامان یَلَه(=یال)/یَل‌دن گلمه‌سی داها گوجلو بیر احتمال‌ ساییلیر(بو احتمالی خدیجه شیرین اوسر(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">Hatice Şirin User</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اورتایا آتیبدیر). اونون یازی‎سیندا، آذربایجان‌داکی "یَل" بیچیمی گؤزدن قاچمیش‌دیر. بو گون دیلیمیزده جیلیققا(عربجه‌دن می؟ روسجادان می؟) و ژیله یانیندا، داها یاشلی قادین‌لار یَل آدینی یاشادیر‎لار. روسجا ژیلت(کیچیلتمه‌سی: ژیلتکا)، جیلیتققا سؤیله‌ییشی و فارسجا سؤزلوک‎لرده‌کی جلیدقه، جلیتقه کیمی بیچیم‌لرین قایناغی ساییلابیلر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">9.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">چور(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">çor</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"مریض‌لیک، آفَت، درد". آنادولودا دا یایقین دیر و چؤر(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">çör</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ده‌ییشگه‎سی ده وار. تیتسه قایناغی‌نی‌ بیلمیرمیش و کوردجه چور(</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">çor</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">) "سالغین، یاییلان حیوان مریض‌لییی"ندن گله‌بیله‌جه‌یینی یازار(530.ص). حسن ارن، دانکوف</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language: FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ـا دایاناراق ارمنیجه‌دن گلدییی‎نی یازار(98.ص). سایین هادی، <b><i>دیل دنیز</i></b>ده، دوغرو اولاراق اسکی تورکجه‌ده‌کی چور سؤزجویونه دایاندیریر کؤکو(400.ص). اما یانلیش اولاراق اونو کوْر/کورلاماق کلمه‌سییله قاریشدیریر. بعضی یئرلی آغیزلاردا چ&lt;ک حادثه‌سی یاشانسادا، بو دوروم لهجه‌لیک ساییلیر و تورکجه‌ده و اؤزللیک‎له آنادولودا گؤرونمز. هله ک&lt;چ ده‎ییشیمی، بیلدیییمه گؤره هئچ بیر تورک دیللرینده یاشانماز. نه ایسه فخری‌نین <b><i>خسرو و شیرین</i></b>&nbsp; آدلی منظومه‌سینده(میلادی 1367.ایل‌ده یازیلمیش‌دیر)، دانکوف</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language:FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ون نقلینه گؤره، بو سؤزجوک گئچر. منجه بو بیلگی ده کلمه‌نین کوردجه و یا ارمنیجه اولمایاجاغینی گؤرسه‌دیر. <b><i>دیوان لغات الترک</i></b>‌ده، کلمه اوغوزجایا مخصوص ساییلیر و ایکی معناسی وار:"دیشیلیک اورقانی بیتیشیک/دار اولان قادین، ساریلان بیتگی". کاشغرلی محمود'ـا گؤره، ایلک معنا ایکینجی‌سی‌ندن قایناقلانیر. آذربایجان‌دا داها چوخ اوزوم‌ده گؤرولن بیر آفته بو آد وئریلیر. قارغیش‌لاردا دا وار. آنلاشیلان بیر آفت و یا بیتگی‌لره ساریلان آفت‌دن، قادین‌لاردا گؤرولن غیرعادی دوروما گئچیلیب و عینی یولویلا، بیتگی‌لری مریض‌لدن و اونلارا ساریلان آفت، عمومی‌لشیب آفت آدی اولوبدور. آفت‌دن مریض‌لییه گئچمک، چتین ساییلماز. بیر زامان‌لار تورکیه‌ده، پاتولوژی قارشیلیغی اولاراق "چور بیلیمی"&nbsp; اؤنریلدی، آما یایقین‌لیق قازانمادی.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">10.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">پیغی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">pığı</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>): رحمتلیک غلامحسین ساعدی‌نین یازدیغینا گؤره(213.ص) مشکین‌ده، "لاشخور/لئشجیل، قوزقون" دئمک‌دیر. سؤزجوک پیغو/پیقو یازیم‌لاریلا فارسجا قایناق‌لاردا دا گئچر. سؤزلوک‌لردن علاوه معیرالممالک دوستعلی خان(تاصرالدین شاه</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family: Calibri;mso-bidi-language:FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ین باجی اوغلوسو) خاطره‌لرینده وار<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/آنادیل‌دن درلمه‌لر-19.docx#_edn2" name="_ednref2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>. بعضی قایناق‌لاردا بیر اسکی تورک لقبی اولان یبغو/یابغو ایله قاریشدیریلیب‌دیر. فارسجادا "نوعی باز" اولاراق آچیقلانیر. آنادولودا پوهو قوشو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">puhu kuşu</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) آدی وار و اؤزللیک‌له "بیر بؤیوک بایقوش جنسی" ساییلیر. کلمه‌ اسکی تورکجه‌ده‌کی اوگی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ügi</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)دن گلمه‌لی دیر. کاشغرلی‌نین یازدیغینا گؤره، او چاغ‌دا بئله، کلمه اوهی</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">ühi</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اولاراق دا سؤیله‌نیرمیش. اسکی عثمانلیجادا پوغو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">puğu</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)دا وار. منجه کلمه باشینا پ/</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">p</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="AZ-LATIN" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">سس‌سیزی سونرادان گلیر و حیوانین سسی‌نین تقلیدیندن قایناقلانیر. پیغو یئرآدلاریمیزدا دا گؤرونور. بُجنورد</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language: FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ا باغلی بیر کندین آدی پیغو/پیقو بیچیمی‎نده‌دیر.</span></p><div> <hr align="left" size="1" width="33%"> <!--[endif]--> <div id="edn1"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/آنادیل‌دن درلمه‌لر-19.docx#_ednref1" name="_edn1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">آسترید منتس، <i>ارزروم آغزیندا ارمنیجه اؤدونچ سؤزجوک‌لر</i>، <b><i>تورک دیللری آراشدیرمالاری</i></b>، 19.ج. 2009. 106-89.صص<o:p></o:p></span></p> </div> <div id="edn2"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/آنادیل‌دن درلمه‌لر-19.docx#_ednref2" name="_edn2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">معیرالممالک دوستعلی خان، <b><i>وقایع‎الزمان(خاطرات شکاریه)</i></b>، حاضیرلایان: خدیجه نظام مافی، تهران: نشر تاریخ ایران، 1390. 70.ص</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family: Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> </div> text/html 2017-08-29T08:52:01+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم شیرین بیان http://qopuntular.mihanblog.com/post/388 <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">یکی از اولین کسانی که به تحلیل اتیمولوژیک اسم "شیرین بیان"(البته در ذیل آنالیز "ببر بیان") </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>-</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">این گیاه دارویی معروف و محبوب پرداخت</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>-</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> عباس ماهیار نوابی از طرفداران پرکار تئوری آذری بود که در مقالۀ "<b><i>پنج واژه از شاهنامه</i></b>" به این کار مبادرت کرد. به زعم وی، اجمالاً بیان در "ببر بیان" و </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">شیرین بیان"، متحول از "بَغان" به معنای خدایان بوده است. این دیدگاه به دلایل چندی معیوب و مشکوک است؛ صرفاً &nbsp;اشاره می‌شود که اگر در ترکیب فوق به جای </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">بیان"، معادل مزعوم آن را قرار دهیم، ترکیبِ "شیرین خدایان" چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟ بگذریم که تبدیل بغان به بَیان محتاج اقامۀ دلیل و ذکر شواهد بوده و تصور می‌کنم به سهولت نتوان از عهدۀ این مدعا برآمد. باری غرض از تسوید این اوراق آن است که ملاحظه کردم، محققِ اتیمولوژیست و اهل دقتی چون مصطفی ذاکری هم با تحلیل فوق همراهی و بر آن استدلال کرده است. وی در مقاله‌یی موسوم به "<b><i>ریشه‌یابی یا ریشه‌تراشی</i></b>" که در نقد اتیمولوژی‌های عامیانه و غیرعلمی نوشته، به دفاع از تز ماهیار نوابی برخاسته و اصولی را خود مطرح کرده، زیر پا نهاده و به بوتۀ نسیان سپرده است<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%20%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86.docx#_edn1" name="_ednref1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>؛ایشان توجه نداشته که اولاً شیرین بیان در فارسی متأخر است و می‌دانیم که در منابع فارسی کلاسیک به جای آن "مَهْک" و "سوس" وجود دارد. ثانیاً در منابع فارسی بر ترکی بودن آن تصریح شده است و من جمله در کتاب <b><i>تحفۀ حکیم مؤمن</i></b>، مؤلف حکیم آن، "شیرین بیان" را اسم ترکی سوس دانسته است. ثالثاً محقق ما به رواج کلمه در زبان‌های دیگر و بالاخص وسعت حوزۀ آن در زبان‌های ترکی توجه نکرده است. ضمن آنکه تعبیر شیرین بیان متأخر بودن فرم کلمه را، حتی در ترکی هم، هویدا می‌کند.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">بیان(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">biyan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در ترکی اسمی کلّی است و با الحاق صفات مختلف به نباتات متعددی با شباهت ظاهری، اطلاق شده است. در ترکیه و آناتولی میان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">meyan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) تقریباً معادل شیرین بیان مورد نظر ماست. اما گاهی صفت تاتلی(=شیرین) هم دریافت می‌کند و نام گیاهی است که اسم علمی‌اش </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Glycyrrhiza Glabra</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> است. در نقطۀ مقابل آن آجی بیان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">acı biyan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) یا فرم آناتولیایی آن آجی میان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">acı meyan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) قرار دارد. آجی بیان با اسم دیکنلی میان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">dikenli meyan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و آجی پیان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">acı piyan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) هم خوانده می‎شود و در فارسی هم گاهی(احتمالاً تحت تأثیر فرم آشنای شیرین بیان و ترجمه از ترکی) تلخه بیان هم نامیده شده است. اما در فارسی اسامی دیگری نظیر ملو تلخه هم دارد. اسم علمی آجی بیان </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">Gloebela alopercuroides</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> بوده و در اغلب مزارع غلّات به عنوان علف هرز محسوب می‌شود. حتی وجود همین فرم هم بطلان ارتباط بیان با بغان را کفایت می‌کند. در آناتولی یک ساری میان/بیان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">sarı meyan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) هم وجود دارد و نباتی آندمیک یعنی مخصوص آناتولی محسوب می‌شود و اسم علمی‌اش </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Thermopsis Turcica</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> است. کلمه بیان با فرم‌های متنوع در زبان‌های دیگر ترکی هم وجود دارد که ضرورتی برای بحث تفصیلی از آنها نیست و صرفاً اشاره کنم قیزیل میا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">qızıl mia</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در قزاقی معادل شیرین بیان است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">باری برویم سراغ اتیمولوژیِ کلمه. به دلیل تنوع فرم‌های کلمه و عدم تطبیق دقیق‌اش با قواعد فونولوژیک ترکی، احتمال دخیل بودنش جدّی است. نیشانیان منشأیی فارسی برایش ذکر کرده که خیال‌پردازی آن دست کمی از ادعای ماهیار نوابی ندارد و البته اشکالات بیشتری هم دارد. به زعم وی، بیان محرّف از بویان(=معطّر، بویناک) است. گذشته از اشکالات فونولوژیک و اینکه در فارسی کلمه فاقد مصوّت مدوّر است، شیرین بیان و آجی بیان، به واسطۀ بوی‌شان شهرت و برجستگی ندارند. ضمن آنکه کلمه از قدیمی‌ترین نمونه‌ها شکل میان یا بیان دارد. تیتسه با اشاره به تنوع اَشکال کلمه در لهجات ترکی، احتمال دخیل بودنش را طرح کرده و توجه را به </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">mia(n)</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> در مغولی جلب کرده است. احتمال دارد کلمه منشأ مغولی داشته باشد. اما ورود آن به ترکی نمی‌تواند متأخر باشد(و این منافاتی با مغولی بودن کلمه ندارد) زیرا کلمه را تقریباً به وفور در توپونیم‌ها می‌یابیم.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">حسب اطلاع حداقل پنج روستا در ایران-که همگی در مناطق ترک‌نشین قرار دارد-اسم بیانلو دارد:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیانلو: روستایی تابع بخش مرکزی شهرستان بیجار.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیانلو: روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خوی</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیانلو: روستایی تابعۀ دهستانِ الویر در بخش خرقان شهرستان ساوه.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیانلو: روستایی در بخش مرکزی و دهستان اوریاد شهرستان ماهنشان</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیانلو: روستایی از توابع دهستان تیرچایی در بخش کندوان میانه</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l2 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family: Symbol;mso-bidi-language:FA">·<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">حداقل یک بیانلوجه/بیانلیجا(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Biyanlıca</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) هم وجود دارد:</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیانلوجه: روستایی تابعۀ بخش سراجوی شرقی شهرستان مراغه</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l2 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family: Symbol;mso-bidi-language:FA">·<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">روستایی به نام </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیان" در دهستان شهیدآباد و بخش دشت مرغاب شهرستان خرم‌بید در استان فارس قرار دارد که با توجه به ترکیب جمعیتی ترک و فارس در شهرستان مزبور، اسم مذکور می‌تواند از مقولۀ اسامی فوق‎الذکر تلقی شود.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="margin-right:.25in;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تصور می‌کنم این شواهد و قراین برای اثبات منشأ ترکی شیرین بیان و عدم ضرورت جستجوی اتیمون باستانی و شِبه آرکاییک برای آن، کافی باشد. در تبدیل بِیان به بَیان در فارسی، محتملاً کلمۀ شایع </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">بیان" مؤثر بوده و شاید هم شیرین بیان، معادل "شیرین سخن" پنداشته شده است!</span></p><div> <hr align="left" size="1" width="33%"> <!--[endif]--> <div id="edn1"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%20%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86.docx#_ednref1" name="_edn1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">مصطفی ذاکری، <i>ریشه‌یابی یا ریشه‌تراشی</i>، <b>نامۀ ایران باستان،</b> دورۀ 2، شمارۀ 1. صص7-96.&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> </div> text/html 2017-08-27T06:44:40+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم اسکی خرمن‌لر XXIV http://qopuntular.mihanblog.com/post/387 <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">اسکی خرمن‌لر </span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">XXIV<o:p></o:p></span></b></p><p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 40.5pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-22.5pt;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span lang="AZ-LATIN" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">143.</span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">هولا(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">hola</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>): خرمن دؤیمک/دؤومک". هولا قوشماق و هولا چکمک دئییم‌لری ده وار. سؤزجویو ماراغادا ائشیتمیشدیم. هادی به‌یین یازدیغینما گؤره، قاراداغ و باشقا یئرلرده ده وار. آراشدیرمالاریما گؤره آنادولو آغیزلاریندا بو سؤزجوک یوخ‌دور. یازیلی فارسجادا دا گؤرونمور. آنجاق یئرلی فارسجالاردا و دیللرده وار. ایلک اولاراق قاشقایجادان باشلایاق: آنلاشیلان قاشقای تورکجه‌سینده، هولا، هالای سؤزجویونه بنزدیلیب و اونا قاریشیب‌دیر. "<b><i>قاشقایی سؤزلوگو</i></b>"نه گؤره :"هولای(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">holay</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>): خرمنکوبی(</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">←</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"> هالای و هلئی)"</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(814.ص). هالای ماده‌سینده ایسه ": 1. پای‌کوبی، 2. خرمنکوبی(هلئی)</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"> وار(797.ص). هلئی(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">heley</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ماده‌سینه گلینجه :"1. کوبیدن، زیر پا له کردن، 2. موسیقی مقامی، 3. نام آهنگی در موسیقی.." و بیرده "هلئی ائدمک" وار:"کوبیدن، زیر پا له کردن، خرمنکوبی.."(ص805) آچیقلامالارینی گؤروروک. منجه بوردا هالای و هولا[ی] آیری توتولمالی. یئرلی فارسجا و باشقا دیللره گلینجه، اؤیرندیک‌لریم بونلار:"هوله</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">houla</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) [بختیاری ائلی‌نین دیلینه باغلی گتوند لهجه‌سینده] "دؤیمک" و "هوله کردن: خرمن دؤیمک" دیر. مازندران‌دا هوله :"آت‌لا خرمن دؤیمک"دیر. کرمانشاه(هرسین)دا، اؤکوزلری بیربیرینه باغلاماق(خرمن دؤیمک اوچون) معناسیندادیر. اراک بؤلگه‌سی آغیزلاریندا(فارسجا و تورکجه آغیزلاردا)، هوله: خرمن دؤیمک دیر. سونوج اولاراق، منجه سؤزجوک اسکی یئرلی دیللردن قالینتی ساییلمالی و تورکجه‌میزه قونشو دیللردن آلینج‎دیر. هادی به‌یین سس تقلیدینه دایاندیردیغی آچیقلاما دویوروجو گؤرونمور.</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 40.5pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-22.5pt;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span lang="AZ-LATIN" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">144.</span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">کَلَم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">kelem</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"فرقلی تورلری اولان، یارپاق‌لاری و یا گؤوده‌سی یئییلن مشهور بیتگی". سؤزجویون دیلیمیزه فارسجادان گئچدییی آچیق‌دیر. فارسجادا کلم</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:Calibri;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ین کَرْنَب، کَرَم کیمی یان-بیچیم‌لری ده وار. یئرلی فارسجالاردا باشقا آدلار دا &nbsp;وار؛ قنبط و قمریت کیمی(کلم قمری: داش کلم، بوردان گلمه‌لی). قنبیط عربجه‌ده ده یایقین‌دیر و قرنبیط کیمی یان-بیچیم‌لری ده وار. آنلاشیلان بوتون بو سؤزجوک‌لرین قایناغی، یونانجا </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">krambi</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> اولاجاق‌دیر. تورکیه تورکجه‌سینده، کلمه یئرینه لاهانا/لاخانا(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">lahana</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وار. کلم، آنادولودا دا بؤیوک یایقین‌لیق قازانیب‌دیر؛ کوتاهیادان توتون قارص، موغلا، ماراش، سینوپ و بورسا کیمی ولایت</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>‎</span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">لرده و بؤلگه‎لرده گؤرونور. لاهانا ایسه ایستانبول لهجه‌سینه و یازی دیلینه عایددیر. لاخانا اسکی یونانجا </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">laxanon</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> (=سبزه، گؤیرتی، یاشیلجا)دان گلدییی بیلینیر و تورکیه‌ده لاهانا تورشوسو مشهوردور. </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 40.5pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-22.5pt;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">145.</span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">کَردی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">kerdi</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)"یئر/تارلادان، دووارجیق‎لارلا بیر زاد اکمک اوچون آیریلان یئر پارچاسی، لَک/اؤولک". آنادولو آغیزلاریندا، بنزر معنادا کرده(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">kerde</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اولدوغو کیمی کردی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">kerdi</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ده وار. حسن ارن سؤزلویونده "کؤکنی‎نی بیلمییوروز" یازاراق کلمه‌نین قایناغی‌نی بیلدیرمز. هادی به‌ی <b><i>دیل دنیز‌</i></b>ده، کردی‎نی کرتمک</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(=کسمک) فعلینه باغلار و فارسجا "کرت" ایله "کرتی" سؤزجوک‌لری‌نی ده تورکجه‎دن گئچدیک‌لرینی&nbsp; دیله گتیرر. آنجاق بو گؤروش دوغرو ساییلماز. فارسجادا، <b><i>معین</i></b> سؤزلویونه گؤره "کردو" بیچیمی ده وار. بعضی ایچ ایران تورکجه‌لرینده بو بیچیم‌ ده گؤرونور. کلمه اینگیلیزجه </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">Garden</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(و آوروپا دیللرینده‌کی بنزر بیچیم‌لرله) توتوشدوردوغوموز زامان، کؤکنی‌نین فارسجا اولابیله‌جه‌یینی دوشونه‌بیلیریک. آیریجا اسکی یئرلی و بین‌النهرین دیللریندن قالما دا اولابیلر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 40.5pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-22.5pt;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">146.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;"> </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کَرؤووز(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">kerövüz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"کرفس اولاراق بیلینن سبزه/یاشیلجا". سؤزجویون بو بیچیمی‎نی ماراغادا ائشیتمیشم. تورکیه‌ده کَرَویز(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">kereviz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اولاراق گؤرولور. بیر چوخ بؤلگه‌ده، یئنیجه فارسجادان گئچن "کرفس" ده، آز-چوخ فرقله یاشار. ماراغادا </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">کَرؤووز"، داها چوخ کرفس و جعفری جینسی‌ندن اولان و جعفری‌دن ایری/قالین، کرفس‌دن اینجه/کیچیک یارپاق‌لاری اولان بیر بیتگی دیر و تورشو قویماق‌دا ایشله‌نیر. نه ایسه سؤزجوک عربجه-فارسجا کرفس‌دن آیریلماز. عربجه‌ده‌کی سؤزجوک مؤحتملن سوریانیجه/آرامجادان گلیر. بو دیل‌ده جعفری و کرفس'ین آدی، </span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">kraps</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> و </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">krapsā</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> اولاراق گؤرونور. آوروپا دیللرینده‌کی </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Celery</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> یونانجادان گلسه‌ده، یونانجا سؤزجویون کؤکنی بللی ده‌ییل و آلینتی اولاجاق‌دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 40.5pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-22.5pt;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">147.</span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">پاخلا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">paxla</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بیر ایللیک قابوقلو و لوبیه‌ کیمی دنلری اولان بیتگی". فارسجادا باقله/باقلا/باقلی کیمی یازیم‌لاری وار. اسکی‌دن درمان اوچون و داوالیق اولاراق اکیلن بیتگی بوگون داها چوخ قوروسونو/ یاشینی پیشیریب یئمک و یا دویو ایله پیلوونو حاضیرلاماق اوچون اکیلیر. آنلاشیلدیغی کیمی فارسجا و تورکجه بیچیم‌لرین قایناغی بیر اولمالی؛ ایکی‎سی ده عربجه "باقله: بیتگی، گؤیرتی"دن گلیر. تورکیه ده باقلا</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">bakla</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اولاراق یاشار.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 40.5pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-22.5pt;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">148.</span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">بادیمجان(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">badımcan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):" یئرآلماسی‌گیل عایله‌سیندن، قارا، اوزونسوو میوه‌سی اولان بیتگی". آذربایجان‎دا بعضی بؤلگه‌لرده، قارابادیمجان آدلاندیریلیب، "قیرمیزی بادیمجان" یعنی پامادور</span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language:FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">دان آییرد ائدیلیر. بیر چوخ دیل‌ده گؤرولن "بادمجان"، فارسجا "پاتنگان"دان عربجه‌لشدییی دوشونولور. بیلیندییی کیمی، کلمه‌نین کؤکنی-بیتگی‌نین آناوطنی اولاراق بیلینن-هیندیستان‌دادیر؛ سانسکریتجه </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">vatigagama</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> دان گلدییی دوشونولور. آوروپا دیللریندن فرانسیزجا و اینگیلیزجه‌ده </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">aubergine</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>، ایسپانیولجا یولویلا عربجه <i>البادنجان</i>‌دان گلیر. آذربایجان‌دا، بادیمجان، دولما، قیزارتما و تورشو اوچون ایشله‌نیر و اسکی‌لری داها چوخ ائو باخچالاریندا اکیلیردی. تورکیه‌ده کلمه‌نین فرقلی بیچیم‌لری اولسادا، بوگون پاتلیجان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">patlıcan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) اَن یایقین شکیل ساییلیر. </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 40.5pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-22.5pt;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">149.</span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> <span lang="FA">سو(</span></span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">su</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):اکینچی‌لیک ایش‌لری‌نین اساس احتیاج‌لاریندا بیری‌دیر. اسکی تورکجه‌دن بری سوو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">suw</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و بنزر بیچیم‌لرده دیلیمیزده یاشایان سؤزجوک، آشاغی-یوخاری بوتون تورک دیللرینده بو بیچیم‌ده‌دیر. سو</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language:FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">یو موغولجادا </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">usu(n)</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> ایله توتوشدوروب، ایکی‎سینه اورتاق آلتایجا قایناق آختاران‌لار دا وار. آذربایجان دا سو قایناق‌لاری‌نین باشلیجالاری بونلار:</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">الف)قویو(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">quyu</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>): کلمه‌نین اوزرینه باشقا بیر یازی‌دا دوردوق و یئرآدلاریمیزدا گئچن اؤرنک‌لری‌ده مومکون اولدوقجا سایدیق.<o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ب)چای(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">çay</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):کلمه داها غرب تورکجه‌سینده گؤرولور و اَن چوخ آذربایجان‌دا یایقین‌دیر. کلمه‌نین آلینتی اولدوغونو و بیر دوغو ایران دیلی‌ندن(قارشیلاشدیرین فارسجا و پهلویجه:چاه/چا) گلدییی‌نی سؤیله‌ین‌لر وار. آنادولودا ایرماق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ırmak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) یایقین ساییلیر بو معنادا و ییرماق/یارماق فعلیندن گلدییی دوشونولور</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(چای‌لار یاتاق‌لارینی یاریب، درین‌لشدیردیک‌لری اوچون). اسکی تورکجه‌ده داها چوخ اؤگوز(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ögüz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وارایدی و بوگون ده بیر چوخ تورک دیلینده یاشار. <o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ج)بولاق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">bulaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"یئردن چیخان سو قایناغی". بولاماق "قایناییب چیخماق" فعلیندن گلدییی دوشونولور. بولاق ایله قورولان مینلرجه یئرآدیمیز وار. قاهره‌نین یاخیندا واقع اولان و مطبعه‌لریله مشهور اولان "بولاق" دا، تورکجه‌ اولدوغو سؤیله‌نیر. آنادولونون دوغو کسیمی‌ندن بولاق یایقین‌کن، باتی آنادولودا، پینار(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">pınar</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ایشلک‌دیر. اسکی تورکجه مینگار/مینغار(</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span style="font-family: tahoma; font-size: 18.6667px;">mıŋar</span>) و غرب تورکجه‌سینده </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">puŋar</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> و پینار اولاراق گئچن سؤزجوک، *بونغاماق "قایناییب چیخماق" فعلیندن گلدییی سانیلیر. دیلیمیزده بیلدیییمه گؤره بعضی یئرآدلاریندا گؤرونور؛ آغ‌مینار(ملیک کندی‌نین گؤودیل دهستانینا باغلی کند)، بینارداغی (اورمو دا داغ آدی) بو کلمه‌نین قالینتی‌سی ساییلیر. آیریجا قاینارجا/قینرجه ده‌ دیلیمیزده بولاق معناسیندا دیر. بوگون بیر چوخ یئرآدیندا یاشایان(زنجان، بیجار، خدابنده، رزن و تاکستان‌دا بو آدی داشییان کندلر وار)، بیر چوخ تورک دیلینده هله‌ده اسکی ایشلک‌لییی‌نی قوروماق‌دادیر. بعضی آغیزلاریمیزدا گؤزه (</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">göze</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)ده وار "بولاق" قارشیلیغی. گؤزه آنادولو آغیزلاریندا دا گؤرونور و فارسجا "چشمه" ایله عربجه "عین" کیمی سؤزجوک‌لرله قیاس ائدیله‌بیلیر. آنجاق کلمه‌نین فارسجا "چشمه" تأثیری آلتیندا اورتایا چیخابیله‎جه‌یی ده دوشونوله‌بیلر. <o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">د)کهریز(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">kehriz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>): فارسجادا کاریز و قنات اولاراق بیلینن، "یئر آلتی‌ندان قویولارین بیرلشدیرمه‎سییله اورتایا چیخاریلان سیستم". آذربایجان‌دا داها چوخ یئر آدلاریندا گؤرونور و فارسجادان آلیندیغی آچیق‌دیر. آنادولودا سانیرام یالنیز ارزروم کهریز وار.<o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">هـ)گؤل(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">göl</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"چای و یا بولاق سولارینی بیریکدیرمک اوچون اؤنونه چکیلن سدّ و بو سدّین دالینداکی سو". گؤل‌لرده داها چوخ گئجه‌لری سو ییغیلیردی و گوندوز، سو گور اولاراق باغ‌لارا و زمی‌لره یول‌لانیردی. گؤل اسکی تورکجه‌ده‌کی کؤل(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">köl</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)دن گلیر و یئرآدلاریمیزدا دا چوخ گؤرونور. <o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">سو</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:Calibri;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">دان سؤز دوشومش‌کن، سووارماق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">suvarmaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) فعلیندن ده ایکی کلمه سؤز ائتمک ده فایدا وار. سووارماق عثمانلیجادا و آنادولو آغیزلاریندا وارکن، تورکیه تورکجه‌سی‌نین یازی دیلینده داها چوخ سولاماق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">sulamak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وار. سووارماق اسکی تورکجه‌ده‌کی "سوو" بیچیمی‌نی قوروموش. ایستانبول تورکجه‌سینده، سووارماق یالنیز "حیوان‎لارا سو وئرمک" معناسی وار. سولاماق ایسه آذربایجان‎داکی سووراماق فعلی‌نین قارشیلیغی دیر. سولاماق آذربایجان‌دا "سو سَپمک، سو چیله‌مک"(فارسجا:آب‌پاشی) دئمک‌دیر. سووارماق/سووارما فارسجا آبیاری‌نین قارشیلیغی‌دیر. سو آرخ‎لارینی قورویوب و آشیب گئتمه‌سی‌نی، اوغورلانماسی‌نی، داشماسی‌نی ..گودَن آداما بیر چوخ بؤلگه‌ده سوباشی(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">subaşı</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و سوبیگی/</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">سوبه‎یی(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">subeyi</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) آدی وئریلیرکن، بعضی بؤلگه‌لرده ایسه، فارسجادان آلینج اولان "میراب" کلمه‌سی بو معنادا ایشله‌نیر.</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 150%; font-family: Tahoma, sans-serif; background-image: initial; background-position: initial; background-size: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>&nbsp;</span></p><p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"> </p><p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 40.5pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-22.5pt;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span lang="AZ-LATIN" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">150.</span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">دَیینمک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">deyinmek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"آشیری درجه‌ده یئتیشمک(اکین، میوه و..)، واغاما گئتمک". کلمه‌نین دَیمک /دَگمک فعلی‌نین دؤنوشلو حالی اولدوغو آچیق‌دیر. دگمک اسکی تورکجه‌دن بری "بیر یئره چاتماق، دایانماق" معناسی وار. دَیینمک ایسه عثمانلی قایناق‌لاریندا "قاووشماق، واصل اولماق" دئمک‌دیر. آنادولو آغیزلاریندا "صحتی پوزولماق، دردلنمک" معناسی وار(نییده ده). بو ایسه بیزیم معنادان ایره‌لی گئتمه‌دیر. منجه فعل "یئتیشمک" فعلی ایله قیاسلانمالی. او زامان، ده‌یینمک "میوه/اکین</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family: Calibri;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ین دریلمه واختی" یئتیشدییینی بیلدیریر.<o:p></o:p></span></p> text/html 2017-08-26T07:03:11+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم آنادیل‌دن درلمه‌لر-18 http://qopuntular.mihanblog.com/post/386 <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیتیریم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">bitirim</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قیویراق، هوشلو-باشلی اوشاق". سایین نقابی‌نین یازدیغینا گؤره خلیل دیزه‌سی کندینده وار سؤزجوک. بلکه باشقا یئرلرده ده وار. بیلدیییمه گؤره کلمه آنادولو آغیزلاریندا "ذکی، هوشلو" معناسی یانیندا "اوج، مرز" معناسی‎دا وار و بودا منطقلی گؤرونور. آیریجا تورکیه تورکجه‎سی‌نین یازی دیلینده "سفیل، پژمرده، پریشان، دوشگون" معنالاری دا تیتسه سؤزلویونه آلینیب‌دیر. بو ادبی معنالار، بیتگین‌لیک و یورغونلوق معنالارینا دایانمالی‌دیرلار. اوست-اوسته بیتیریم‌ده، اوچ معنادا گؤرونور:1. اوج، مرز، سینیر. 2. قیوراق، باشاریق‌لی. 3. پریشان، یورغون. بونلاردان ایکینجی‌سی بیر آز آچیشدیرمالی. </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>–Xm</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> اکی‌نین فاعل‌لیک معناسی قازاندیران باشقا اؤرنک‌لری ده وار. بودا آد-صفت گئچیشگن‌لییی‎نی گؤستریر تورکجه‌میزده. </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">گیلدیک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">gildik</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"ایت بورنو آدییلا دا بیلینن داها چوخ چؤللرده قیزیل گوله بنز چیچک‌لری اولان، اما داها چوخ ساری/آغ رنگ‌لری چیچک‌لر آچان تیکانلی گول و اونون یومورتامسی میوه‌سی. فارسجاسی:</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">نسترن وحشی". تورکیه‌ده، قوش بورنو، یابان گولو کیمی آدلارلا بیلینن بیتگی‌نین ایت بورنو آدی دا یایقین‌دیر. بیر آتاسؤزونده بئله گئچر:"هر زاد قوتولدو، ایت بورنو ساتان گلدی!"(غریب ادعالاری اولان بیرینه دئییلیر). سؤزجوک بو آنلامی ایله آذربایجانا مخصوص کیمی گؤرونور. آنجاق بیر آز فرقلی معنالاردا آنادولودا دا یایقین‌دیر. گیلدیک(سیواس-سوشهری)"قیغ(قویون، کئچی، دَوَه قیغی) دئمک‌دیر. آفشین (ماراش‌دا) "شار/بیلیه" آنلامی وار. غیلدیک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">gıldik</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)، ارزروم‌ و الازیغ کیمی بؤلگه‌لرده گؤرولور. گیلیک(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">gilik</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ایسه چرده‌ک/چکیردک معناسیندا ایسپارتا، ایزمیر، قونیا، آدانا و..کیمی یؤره‌لرده وار و شام آغاجی(کاج) کیمی آغاج‌لارین میوه‌لرینه وئریلن آد و تیکانلی آردیج(عرعر) معناسیندا دا گؤرونور. آشاغی-یوخاری اوسته‌کی معنالاردا گیللیک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">gillik</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)ده آنادولودا بیر چوخ بؤلگه‌ده گؤرونور. دانکوف</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(78.ص) بو بیچیم‌لرین هامی‌سی‌نین، ارمنیجه‌دن گئچدییی‌نی یازار. اونا گؤره ارمنیجه </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">klik</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>، </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">kltik</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> "قیغ" دئمک‌دیر. تیتسه بو گؤروشه قاتیلیر(2.ج، 148.ص). آنجاق آذربایجان‌داکی بیچیم زامانلا و میوه‎نین شکلینه گؤره اورتایا چیخدیغی دوشونولمه‌لی‌دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">سوماق‌پالان(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">sumaqpalan</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دویو سوزمه‌یه یارایان دلیک-دلیک قاب، دویوسوزه‌ن". سؤزجویو اهر'ده ائشیتمیشم. یازیلی فارسجادا گؤرولمه‌سه‌ ده، یئرلی فارسجالاردا(ان آزی اصفهان و قزوین‌ده وار) واردیر. بوردا منیم آنلایابیلمه‎دیییم "سوماق"'ین سوزولمه‌سی دیر! تورکیه تورکجه‌سینده کَوگیر(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">kevgir</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) یایقین‌سا دا، فارسجا کفگیر'دن گلدییی آچیق‌دیر. آنادولودا بونا قارشیلیق اولاراق، سوزه‌ک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">süzek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وار. سوزه‌ک یانیندا، سوزگج(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">süzgeç</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ده وار. سوزگج آذربایجان‌دا، تور'دان/قوماش'دان حاضیرلانان و ساغیلان سوتو، چؤر-چؤپ‌دن آریتماق اوچون ایشه یارایان وسیله‌نین آدی اولاراق گؤرولور. آنادولودا ایسه بو آنلام‎دا سوزه‌ک وار. سوزگج، دمیر/ پلاستیک و بؤیوک وسیله‌دیر یعنی فارسجا "آبکش" معناسینا یاخین دیر. سوزگج ده، سوزه‌ک ده، سوزمک فعلیندن، ایکی آیری آلت/وسیله آدی یارادان اک ایله تؤره‌ییب‌لر؛ سوساق(=سطیل، سوقابی) و سوسغوچ(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">susguç</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) کیمی. بو ایکینجی سؤزجوک، تورکمنجه‌ده "بئل، مالاغا(ملاقه&lt;معلقه)" دئمک‌دیر. ایکی آد دا سوسماق(=سو چکمک، سو چیخارماق) فعلیندن گلیر. منجه بونلارین یانیندا، دیلیمیزده آبکش قارشیلیغی اولاراق-اؤنجه‌لری یازدیغیم کیمی- سوزه‌جک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">süzecek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ده اؤنریلیب، ایشله‌نه‌بیلر. ایستانبول آغزیندا<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%A2%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D9%84%D9%85%D9%87-%D9%84%D8%B1-18.docx#_edn1" name="_ednref1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a> و یازی دیلینده ایسه، یازیلدیغی کیمی، کَوْگیر یایقین‌دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قاروره(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">qarure</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"چاتلاتما، تاراققا(ترقّه)" معناسیندا اورمودا یایقین‌ایمیش. کلمه‌نین چوخ اسکی کؤک‌لری وار. عربجه قاروره "شوشه قاب" دئمک‌دیر. اسکی طبیب‌لر/اوتاچی‌لار، مریض‌لرین ادراری‌نی اوندا توتوب باخارمیش‌لار. سونرالاری بو شوشه قاب‌لارا نفت کیمی یانیجی ماده‌لر دولدوروب ساواش اثناسیندا، دوشمان قالالارینا آتارمیش‌لار. بو "قاروره"لر بوگونکو بومبالار/ال بومبالاری‌‌نین آتاسی/آناسی ساییلیر. بلکه داها دوغروسو ایندیکی مولوتوف کوکتئیلی ایله مقایسه ائدیله‌بیلیر. نه ایسه کلمه‌نین بو آنلامی ایله یاشایا بیلمه‌سی ایلگی چکیجی‎دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قوبول(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qubul</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دبّه، آغجا". گئنه‌ده اورمو دا ایشلک‌دیر. سؤزجوک فارسجا "قُبُل-منقل" دئییمی ایچینده ده واردیر. فارسجا دئییم "اثاث، قاب-قاجاق" کیمی معنالاری وار. اما قاجار دؤنمی‎نده،</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">دَوَه/قاتیرین خورجون کیمی ایکی یانیندان آسیلان، اوزون‌سوو بیربیرینه باغلانمیش ایکی قاب" معناسیندایمیش. سؤزجوک بو معناسییلا آنادولودا گؤرولن </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">قوبور</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">qubur</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) سؤزجویونون ده‌ییشگه‌سی اولاجاق‌دیر. قوبور سؤزجویونو باشقا بیر یازی‌دا تحلیل ائتمیشدیک. موغولجادان آلینتی‌ ساییلیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">فینچ(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">finç</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"گؤورچین نوعو". دیلیمیزه گیرن یئنی آلینتی‌لاردان ساییلمالی‌دیر. چونکو اینگیلیزجه </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Finch</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"> </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">دن گلدییی آچیق‌دیر. اینگیلیزجه سؤزجویون بیر چوخ آوروپا دیلینده بنزری وار و ژئرمانجا/ گئرمانجا کؤکنی اولدوغو دوشونولور. فینچ آوروپا قوشلاریندان و آدی‎نین دا سس تقلیدینه دایاندیغی سانیلیر. آنجاق فینچ، گؤورچین/گؤیرچین جنسی‌ندن ده‌ییل، اؤتوجو قوشولاردان دیر. فارسجا </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">فنچ" مجازی معنالار دا قازانیب‌دیر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">7.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">فیندو<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%A2%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D9%84%D9%85%D9%87-%D9%84%D8%B1-18.docx#_edn2" name="_ednref2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">findov</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"آیاق‌لاری قیسا کؤپک جینسی". بو دا یئنی آلینتی‌لاردان تولاجاق‌دیر. ایشپیتس</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">spitz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) جینسی کؤپک‌لردن ساییلیر بو ایت‌لر. مؤحتملن آوروپادا یایقین اولاراق گؤرولن فیدو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">fido</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) کؤپک آدیندان قایناق‌لانیر. چونکو یازیلی فارسجا قایناق‌لاردا دا بئله بیر آدا راست گلینمه‌دی.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">8.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیجک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">bicek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"گونه‎باخان چیچه‌یی‌نین یانیندان چیخان طاباق‌لار". آنادولودا بیجک داها چوخ "بوجاق، گوشه" معناسیندادیر. آنجاق تَزه‌جه گؤیرن-بیتن اکین و یاشیللیغا دا بو آد وئریلیر. نه ایسه بوجاق&gt; بیجاق سؤزجویونون اؤن‌سیرالی بیچیمی ساییلیر بیجک. منجه یازی دیلینه ده آلینابیلر.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">9.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">لَه‎یَن(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">leyen</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دمیر-پلاستیک تشت کیمی، بلکه بیر آز داها درین قاب". داها چوخ پالتار یوماق دا و حامام‌دا یووونماق/یویونماق‎دان ایشه یارایان قابین آدی فارسجا لگن‎دن گلدییی آچیق‌دیر. سؤزجوک عربجه‌ده لقن و لکن یازیم‌لاریلا واردیر. سؤزجوک آرامجادا لقنا، یونانجادا ایسه </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">lekane</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> اولدوغو و بو دیللردن عربجه و فارسجایا گئچدییی دوشونولور. نیشانیان</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family: Calibri;mso-bidi-language:FA">'</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ـا گؤره یونانجا سؤزجوک و لاتینجه &nbsp;&nbsp;&nbsp;</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">lanx</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="AZ-LATIN" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">(=تشت) بیر سامی دیل‌دن آلینتی اولمالی‌دیر. تورکیه تورکجه‌سینده ده یایقین اولان له‌یَن</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">leğen</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) بیر گزگین سؤز(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Wanderwort</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ساییلابیلر. &nbsp;</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">10.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">واغزال(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">vağzal</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دمیر یولو دوراغی". کلمه بو آنلامی ایله اونودولموش کیمی دیر. آنجاق تبریزده بیر محل آدی اولاراق خاطره‌لرده وار. سؤزجویون روسجادان گلدییی بیلینیر. روسجا سؤزجویون ده اینگیلیزجه‌ </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Vauxhall</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="AZ-LATIN" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> </span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">دان گلدییی بیلینمک‌ده‌دیر. </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Vauxhall</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> لندن‌ده مشهور بیر گزینتی مکانی‌ایمیش اون یئددینجی و اون دوققوزونجو یوز ایللر آراسیندا. سانکی دمیر یولو ایشلرینی اؤیرنمه‌یه گئدن روس‌لار ایلک اولاراق بو دوراق‌دا، ترن‌لرله تانیش اولورلار. "واکسال" آدی ایسه اورتا اینگیلیزجه‌ده </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">Faukeshale</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> (فالکس/</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Falkes</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>[آدلی کیشی‌نین] اوتاغی و یا باغی) دئییمی‌ندن گلیر. واغزال آذربایجان جمهوریتی‌ندن بوگون ده یایقین‌دیر.</span><span style="font-family: &quot;B Nazanin&quot;; font-size: 14pt;">&nbsp;</span></p><div> <hr align="left" size="1" width="33%"> <!--[endif]--> <div id="edn1"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%A2%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D9%84%D9%85%D9%87-%D9%84%D8%B1-18.docx#_ednref1" name="_edn1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:115%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">بوردا سؤز گلیمی آغیز سؤزجویو اوزرینه بیر-ایکی کلمه یازمالییام. سون زامان‌لاردا آغیز "شفاهی" قارشیلیغی اولاراق ایشله‌نمه‌یه باشلامیش. آغیز تورکیه‌ده و بیلیم دیلینده "لهجه/گویش" قارشیلیغی دیر. او زامان "آغیز ادبیاتی"، "لهجه ادبیاتی" کیمی معنالاری اولمالی.."شفاهی" قارشیلیغی دیلیمیزده هرکسین آنلایاجاغی "سؤزلو" کلمه‎‌سی دیر. </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family: Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language: FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">سؤزلو ادبیات</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">، راحاتجا "یازیلی ادبیات" دئییمی ایله </span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">contrast</span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span> قوروب آنلاشیلیر.</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> <div id="edn2"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%A2%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%D9%84%D9%85%D9%87-%D9%84%D8%B1-18.docx#_ednref2" name="_edn2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:115%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">فیندو، فینچ، قاروره، قوبول و بیجک آشاغی‎داکی قایناق‌دان آلینیب‌دیر: پرویز یکانی زارع، <i>خوی یئرلی سؤزلری</i>، <b><i>ائل دیلی و ادبیاتی</i></b>، 2. سایی، 1381.<o:p></o:p></span></p> </div> </div> text/html 2017-08-19T13:10:47+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم عناصر ترکی در فارسی اسفرایین-5 http://qopuntular.mihanblog.com/post/385 <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin: 0in 0.5in 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -0.25in; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span style="line-height: 28px;"><span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; line-height: normal; font-size: 18.6667px;">1.&nbsp;</span><span style="font-size: 7pt; font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;</span></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">گَل‌گَل: در عبارت "گل‌گلِ فلانی به گل-گل شاه می‌ماند</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: Cambria, serif;">"</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">(ص246) اصطلاحِ "گلمه‌یین شاه گلمه‌سی‌نی /شاه گلدی‌سی‌نی &nbsp;گئچدی!" را به ذهن متبادر می‌کند و باید کپی و&nbsp;</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">calque</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;از آن باشد.<o:p></o:p></span></p><p class="MsoNormal" dir="RTL" style="margin-right: 0.25in; text-align: justify; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">2. گولک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">gevalak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قارچ"(ص248). قبلاً در مطلبی تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">3&nbsp;</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>.گی قوربغه(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">gi qorbaqa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"جلبک"(ص249). جزء دوم ترکی و مشهور است. کل عبارت را با تعابیر عامیانۀ "قورباغاجا، قورباغا پوخو" مقایسه کنید.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">4</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. لغلو(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">laqlow</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"یغلاوی"(ص252). این فرم در فارسی خراسانی رایج است. یاغلاوی/یاغلاغی را در "<b><i>ماجرالی بیر اک</i></b>" تحلیل کرده‌ام.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">5</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. مرگان(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">margán&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">):"شکارچی".لفظی مغولی که قبلاً بررسی شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">6</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. مروز کردن(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">moruz k.</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"عبوس شدن"(ص240). میریز و میرسیق در بحث از فارسی همدانی، مختصراً مورد اشاره قرار گرفته است. منشأ آن باید آناتولی باشد.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">7</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. مین(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">meyn</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"مغز، مخ". مؤلف می‌نویسد:"<i>واژۀ مینه از زبان فارسی به زبان مغولی رفته و دوباره فارسی‌زبان‌ها آن را با تلفظ مین، از ترک‌ها گرفته‌اند</i>"(ص264). جالب نیست که کلمه از فارسی به مغولی می‌رود(با فقدان تماس مستقیم بین فارسی‌زبانان و مغولان چگونه؟) ولی فارسی‎زبانان، آن را از ترک‌ها می‌گیرند! تا جایی که می‌دانم در مغولی کلمات کاملاً متفاوتی برای مغز وجود دارد. شکل قدیمی، که در آذربایجان و آناتولی به صورت بئیین(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">beyin</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) رایج است،</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">méñi</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">&nbsp;بوده و در ادوار بعدی فرم</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>‎</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">هایی چون&nbsp;</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">méyi</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">&nbsp;و&nbsp;</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">béyi</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">&nbsp;هم مشاهده می‌شود. به هر حال از آنجا که قدیمی‌ترین نمونه‌های ترکی غربی کلمه فرم&nbsp;</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">beyni</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;داشته و فرم مزبور در بالا، در قرون اخیره تثبیت و تحکیم شده است، شاید بتوان فرم اسفراینی را دخیل از ترکی شرقی تلقی کرد. البته در ازبکی فرم&nbsp;</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">miya</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;وجود دارد و دور از مین به نظر می‌رسد. این احتمال هم وجود دارد که از یک لهجۀ اوغوزی محافظه‌کار دخیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">8</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">. &nbsp;هچه:"هاچه/هاچا"(ص275). اتیمولوژی کلمه را قبلاً آورده‌ام. باید توسط مهاجران انتقال یافته باشد.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">9</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. یارمه(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">yārma&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">):"گندم بلغور شده". سابقاً از آن بحث شده و عمدتاً ترکی آذربایجانی محسوب می‌شود.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">10</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. یخه(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">yaxa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"یقه"(ص279). واژۀ معروفی که قبلاً&nbsp; تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">11</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. یُرغه: "حرکت سریع و هموار اسب". قبلاً بررسی شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">12</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. یُخه:"نوعی نان نازک/یوخا"(ص280). یووقا(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">yuwqa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) از ترکی قدیم بدین طرف به معنی "ظریف، نازک" و تخصیصاً "نان/خمیر نازک" بوده است. در آذربایجان یووخا(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">yowxa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) علاوه بر نان تُرد و ظریف، در اصطلاح&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: Cambria, serif;">"</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">اوره‌یی یووخا" به معنی "نازک‌دل، دل‎رحم" هم مسموع است. یوفکا(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">yufka</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) فرم ترکی جدید است که اخیراً در فارسی مشاهده می‌شود.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">13</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. یُلم(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">yolom</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"چنگ انداختن و کندن، از مصدر یلماق ترکی"(ص281). اتیمولوژی آن واضح است اما به این شکل یولوم در ترکی رواج ندارد.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin: 0in 38.25pt 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -20.25pt; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="RTL"></span><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">14</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. ینگه:"یاور عروس"(ص 281). قبلاً از آن بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoNormal" dir="RTL" style="margin-right: 0.25in; text-align: justify; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><b><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">چند کلمۀ جالب توجه و شایستۀ تحقیق تفصیلی‌تر<o:p></o:p></span></b></p><p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin: 0in 0.5in 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -0.25in; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">گیله(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">geyla</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"گوساله"(ص249). قبلاً در بحث از ترکی قزوینی، تحلیل شده است.<o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 0.5in 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -0.25in; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">گلّه(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">gella</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):حبّۀ انگور(ص246). گیله(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">gile</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) علاوه بر آذربایجان در آناتولی هم به معنای حبّۀ انگور</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>&nbsp;</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(آرتوین، ایغدیر، ارزینجان، ارجیش) و&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: Cambria, serif;">"</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">تخم/مردمکِ چشم"(ارجیش/وان) رواج دارد. گیلله(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">gille</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به معنی "گرِد، مدوّر" در زونغولداق و به معنی&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: Cambria, serif;">"</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">گوجه فرنگی" در اَرمَنَک(قونیه) و گولنار(ایچل) ضبط شده است. در متون عثمانی گولّه(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">gülle</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) معادل "تیله" آمده است. با توجه به کلمۀ گلوله به معنی "کلاف، توپ" به احتمال زیاد طی زمان، فرم گیله و گیلله هم به وجود آمده و به هر چیر مدوّر و من جمله حبّۀ انگور و مردمک چشم هم اطلاق شده است. با این حال، وجود گله به عنوان واحد شمارش در زبان‌هایی چون لکی و لری، باعث محافظه‌کاری در اصرار بر اتیمولوژی فوق می‌شود.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 0.5in 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -0.25in; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">لته‌چین(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">lattaçin</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"مجازاً گدامنش و خسیس"(ص252). به نظر می‌رسد تحلیل مؤلف و مرحوم دهخدا، که لته‌چین را "کسی که کهنه‌ها و بقایا را جمع می‌کند" محسوب می‌کنند، صحیح باشد. لته‌چین مجازاً به معنی "انسان گداطبع" صحیح باشد. کلمه را نادراً در آذربایجان هم با فرم لته‌جین</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>&nbsp;</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">letecin</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) شنیده‌ام و محتملاً در ادوار اخیر دخیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin: 0in 0.5in 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -0.25in; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">نجق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">najaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"ناچق"(ص266). کلمه در منابع فارسی به اشکال مختلف نظیر نجک، ناچخ، نچاق وو.. آمده و واریانت نجق ترکی تصور شده اسنت. احتمالاً ناچخ منشأ هندی دارد ولی در ترکی هم به صورتِ ناجاق(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">nacak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به معنی "ساطور، تبر" وجود دارد.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;"><o:p></o:p></span></p><p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin: 0in 0.5in 10pt 0in; text-align: justify; text-indent: -0.25in; line-height: 16.5px; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">قدمه(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 28px;">qodma</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 28px; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قرص نانی که با روغن و ادویه مایه آن را آغشته کنند"(ص224). کلمه ترکی به نظر می‌رسد، اما نتوانستم شکل ترکی(یا غیرترکی) آن را حدس بزنم.</span></p> text/html 2017-08-19T13:08:31+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم عناصر ترکی در فارسی اسفرایین-4 http://qopuntular.mihanblog.com/post/383 <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قبرغه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qaberqa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دنده، ستون فقرات"(ص224). محققین آن را دخیل از مغولی دانسته‌اند</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>:</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">kabirga(n)</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. اما احتمال اینکه کلمه در اصل ترکی باشد و در دورانی متقدم‌تر وارد مغولی شده باشد وجود دارد. قبرغه در منابع فارسی هم مشاهده می‌شود و دؤرفر هم از آن(مادۀ267) بحث کرده است. معادل قابیرغا در متون کلاسیک ترکی اَیَه(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">eye</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و ایه‌گو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">eyegü</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) بوده</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;و در لهجات آناتولی همین کلمات موجود است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قچاق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qaç</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">q</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"چابک و چُست/چارپای تندرو". از قاچماق"گریختن، دویدن" مشتق شده و معنای فاعلی دارد و علی‌رغم اشتقاق واحد، با قاچاق رایج در فارسی تفاوت معنایی دارد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قدلمه(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">qadlama</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"نوعی نان روغنی گِرد"(ص224). قاتلاما/قتلمۀ/قطلمه معروف است که در سایر لهجات فارسی هم مشاهده می‌شود. مشتق از فعل قاتلاماق"تا کردن، لایه-لایه کردن" است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قرقه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qarqa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"کلاغ". گرچه گمان می‌رود قارغا در اصل کلمه‌یی انعکاسی/تقلیدی باشد، اما اتیمولوژی احتمالی آن را در جایی دیگر از قول مرحوم دؤرفر آورده‌ام.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قرمه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qorma</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قطعات کوچک گوشت که کاملاً سرخ و نمکسود شود". واژۀ آشنایی است که در ترکیباتی چون قرمه‌سبزی(از غذاهای ملّی ایران) هم مشاهده می‌شود. به هر صورت اتیمولوژی کلمه بی‌نقص و ابهام است: قاوورماق&gt;قاوورمه&gt;قورمه.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قره پخش کردن:"کابوس دیدن"(ص225). معنای تعبیر بر من معلوم نشد(پخش کردن؟) ولی بدیهی است که از قارا باسماق "دچار بختک شدن، کابوس دیدن" ترجمه-کپی شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">7.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قره قُریت(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qara qorit</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قره قوروت"..قبلاً تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">8.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قریت(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qorit</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"کشک". کذا نظیر مدخل فوق سابقاً تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">9.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قره‌وول(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">qaravul</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قراول، نگهبان". کلمۀ مغولی معروفی است و سابقاً مورد بحث قرار گرفته است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">10.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قزرمه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qezerme</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"لرز و تب". باید مخفف "قیزدیرما" به معنی "تب، مالاریا" باشد و اتیمولوژی فعلِ قیزدیرماق هم بدیهی است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">11.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قسّم(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qessom</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"مشت(واحد/اؤلچو)". مراد مشت پر شده از غلات و امثال ذلک است که در تعبیر "مشت نمونۀ خروار" هم مشاهده می‌شود. قیسیم(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">qısım</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به این معنی در آناتولی و آذربایجان وجود داشته و مترادف آووج/اووج است. قیسیم از فعل قیسماق"فشردن" مشتق شده که خود محتملاً مقلوب سیقماق&gt;سیخماق است. </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">12.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قشقرق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">qeşqereq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"رسوایی". واژۀ مشهوری است و قبلاً از آن بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">13.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قشو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qaşow</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بُرسی برای خاراندن اسب"(ص226). در فارسی هم رایج بوده و در مطلب "<b><i>ماجرالی بیر اک</i></b>" تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">14.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قل(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qol</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بازو، بغل". واژۀ ترکی قدیمی و رایج در همۀ السنۀ ترکی است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">15.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قلچماق:"آدم زورمند و چالاک"(ص227). لفظی است که در فارسی مکتوب هم رایج است و قبلاً تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">16.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قلی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qoley</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"آسان؟، نامرغوب؟"<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86.docx#_edn1" name="_ednref1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>. &nbsp;در بحث از الفاط ترکی دخیل در همدانی، تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">17.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قِلق:"شیوۀ کار، چم". قبلاً بررسی شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">18.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قوچّاق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qoççaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قوی، ورزیده". مشتق از قوچ به اضافۀ پسوند تشبیه و تصغیر. در منابع فارسی هم مذکور. فرم دارای تشدید را در آذربایجان هم شنیده‌ام و محتملاً ناشی بلندی مصوّت کلمه بوده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">19.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قوم:"ماسۀ نرم". از واژگان کهن ترکی و شایع در همۀ لهجه‎هاست.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">20.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قیاق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">qeyaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"نوعی علف هرز شبیه فریز". این اسم در فارسی تهرانی هم وجود دارد و حسب اطلاع باید همان </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">Elymus repens</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> باشد. اصطلاح قییاق در آناتولی رواج زیادی ندارد و بیشتر در آذربایجان شایع است. در سنگلاخ "گیاهی ریز[و] خشک" ترجمه شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">21.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قیّق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qeiyeq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"پشکلِ گوسفند". همان قیغ و قیغی بوده که در آناتولی و آذربایجان شایع است و در <b><i>دیوان لغات الترک</i></b> نیز ثبت شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">22.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قیماق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qeymaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"سرشیر"(ص228). تحلیل کلمه را قبلاً آورده‌ایم.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">23.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;کپری(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">kopri</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"پُل". مقلوب آن کُرپی در فارسی استاندارد هم، در معنایی تکنیکی یعنی پیچ </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">U</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> شکل و اسکلۀ امتداد یافته در دریا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">Jetty</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) کاربرد دارد. شکل تهرانی، تیپیک ترکی آذربایجانی است. از کؤپروگ(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">köprüg</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در ترکی&nbsp; قدیم متحول شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">24.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کَپَک:"سبوس گندم و جو ". از ترکی قدیم بدین طرف، کپک علاوه بر سبوس به "شورۀ سر" هم اطلاق شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">25.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کتل(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">kotal</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"تلّ، تپۀ بلند"(ص231). لفظ مغولی معروفی که قبلاً از آن به تفصیل بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">26.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کرپه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">korpa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"زراعت دیرکشت، برّۀ دیرزاییده و لاغر"(ص232). در بسیاری از لهجات محلّی فارسی هم وارد شده و سابقاً مورد بررسی قرار گرفته است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">27.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کریب(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">kerib</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):کیروه(ص233). پیش‌تر از معنا و نهاد کیروه بحث شده است. حفظ این فرم قریب به سریانی، آدمی را به حیرت وامی‌دارد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">28.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ککرتک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">kakertak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قسمت غضروفی گوش حیوانات، خرخرۀ حیوانات". فرم ککرتک به ترکمنی کیکیردک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">kikirdek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) شبیه است تا قاقیرداق(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">kakırdak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و قیقیرداق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">kıkırdak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در آناتولی. قاقیرداق به "غضروف، حنجره" اطلاق می‌شود و کیکیردک ترکمنی هم به معنی "حنجره" است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">29.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کلاش(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">kol</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ā</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ş</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"سفال[پوستِ] گندم و جو". واریانت کُلش هم دارد(ص325). قبلاً از کولش در مواضع متعددی بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">30.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کلّۀ منقو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">k. manqow</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"کلّه چرکین". مراد مینقوو است که از آن در "<b><i>ماجرالی بیر اک</i></b>" بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">31.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">کماج:"نان روغنی قطور"(ص 238). کلمۀ معروفی است که قبلاً تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">32.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">گزلک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">gazlek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"خنجر"(ص245). با فرمهای گزلیک، و گزلک در فارسی هم به معنی چاقوی آشپزخانه و.. ضبط شده است. تصوّر می‌رود از کَز(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">k</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ä</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">z</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)&gt;گَز "تیر، خدنگ" مشتق شده و در اصل چاقوی مناسب تراشیدن تیر بوده است.</span></p><div> <hr align="left" size="1" width="33%"> <!--[endif]--> <div id="edn1"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86.docx#_ednref1" name="_edn1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:115%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">مع الاسف حین نت‌برداری معنی کلمه را ضبط نکرده‌ام. این دو معنی را حدساً آورده‌ام.</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> </div> text/html 2017-08-19T13:04:13+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم عناصر ترکی در فارسی اسفرایین-3 http://qopuntular.mihanblog.com/post/382 <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تُلی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">tolli</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"تگرگ، باران درشت"(ص142). مؤلف آن را تلّ عربی مرتبط ساخته است. تولی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">tolı</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) شکل قدیمی‌تر دولو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">dolu</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در ترکی غربی است و باید همانند تولوم و تولوق مدخل قبلی از فعل تولماق&gt;دولماق مشتق شده باشد به واسطۀ سفتی و پُر بودن تگرگ.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تمنه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">tamana</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"سوزن درشت، سوزن لحاف‌دوزی"(ص143). سابقاً از آن بحث شده است. واریانت تَوَنَه هم دارد(ص145).</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;<span lang="FA">تور(</span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">tur</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دام، تور چراغ‌های توری[زنبوری]". قبلاً بررسی شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">توزه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">towza</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"حق‌الزحمه‌ای که آسیابان بابت آرد کردن برمی‌دارد". مؤلف از کلمه را از توزیدن فارسی مشتق می‌داند. توزیدن فعلی ثانوی از مصدر توختن "اندوختن" است. لذا غیر از مشکل سمانتیک، اشکال مورفولوژیک در میان است. به نظر می‌رسد محرّف کؤوزه(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">kövze</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به همان معنا در ترکی آذربایجان باشد که تحلیلش را قبلاً در سری مقالات "<b><i>اسکی خرمنلر</i></b>" آورده‌ام. بی‌تردید با مهاجرین انتقال یافته است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">توی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">toy</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"جشن، جشن عروسی"(ص145). از لغات قدیمی ترکی است که در متون فارسی کلاسیک اغلب به صورت طوی ضبط شده است. مؤلف محترم کتاب ادعایی دارد مبنی بر اینکه در لهجۀ اسفراین تبدیل </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">a&gt;o</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> وجود دارد و دو مثال ذکر می‌کند؛ یکی همین تُی/توی است که آن را مبدل از تای می‌داند(ص25) و دومی سُی/سوی:نژاد که آن را هم مبدل از سای محسوب می‌کند(ص24).</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تیرک زدن: "فوران کردن خون یا مایعات دیگر"(ص146). قبلاً در بحث از الفاظ ترکی دخیل در فارسی همدانی تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">7.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">جغرق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">jeqreq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"چرخ دستگاه جدا کردن پنبه‌دانه از پنبه که با دست کار می‌کند"(ص149). در آذربایجان، فرم جییریق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">cıyrıq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وجود دارد و در موضعی دیگر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. به نظر می‌رسد واریانت اسفراینی از چیغریق(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">çığrıq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) مأخوذ باشد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">8.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">جیران:"آهو". قبلاً تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">9.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">جیک و پوک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">jik-o-puk</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"جزئیات هر چیزی"(ص152). جیک-بؤک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">bök</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) از اصطلاحات قاپ‌بازی</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(آشیق اویونو) بوده و در ترکی هم به معنی اصطلاحی فوق رایج است. جیکین-بؤکون چیخارتماق "آمار کسی را گرفتن، اخبار مفصّل راجع به چیزی جمع‌آوری کردن". معنای اصلی در "چیک و بوک: پُشت و روی بجول"(ص162) هم آمده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">10.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">چاقپون:"سرمای شدید، کولاک". مؤلف می‌نویسد:"صورت درست کلمه چاپقون و یک واژۀ مغولی است"(ص154). در این که چاقپون مقلوب/متاتز چاپقون/چاپغون بوده، تردیدی نیست. اما کلمه ترکی است و نه مغولی. اشتقاقش هم کاملاً واضح. اما در آن تصرفی صورت گرفته است. به نظر می‌رسد که بین چاپغون و چاوغون(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">çavgun</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)/چووقون اختلاط و &nbsp;</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">contamination</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> صورت گرفته است. زیرا چاووغون در ترکی به معنی "طوفان، برف همراه با باد شدید، کولاک" بوده و چاپغون از فعل چاپماق "تاختن، تاراج کردن" مشتق شده و علاوه بر معنای "یغما، غارت" بر اسپ تیزتک و سریع‎السیر هم اطلاق شده است. چاوغون/چاوغین باید از چاوماق/چووماق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">çovmaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>/</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">çavmaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) که هنوز هم در آذربایجان رواج دارد، مشتق شده باشد. فعل مزبور به معنی "تغییر جهت دادن، منحرف شدن، گریختن، از دست رفتن" بوده و در توصیف وضع طوفانی رساست. بنابراین با آنکه مراد چاوغون بوده، اما به دلیل حضور فعل آشنای چاپیدن، کلمۀ مزبور به چاپقون&gt;چاقپون مبدل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">11.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">چلک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">çalak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"پیت حلبی، حلب"(ص158). کلمه را در جایی دیگر بررسی کرده‌ام انشاءالله به زودی منتشر شود.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">12.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">دُرناق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">dorn</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">q</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"واحد اندازه‎گیری در روستاهای قصبه و خرنیان اسفراین"(ص176). ظاهراً مأخوذ از دیرناق ترکی است به معنی "ناخن" و مجازاً انگشت.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">13.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;<span lang="FA">دُلاق(</span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">dol</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">q</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"جوراب شلواری"(ص178). دولاق را قبلاً تحلیل کرده‌ام.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">14.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">دلک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">dellek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"کلیتوریس". سابقاً تحلیل شده است. در اینجا ظاهراً از واریانتی </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">palatalized</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> اخذ شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">15.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">دلماچ(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">delmaç</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"حرّاف(ترکی، مترجم)". قاعدتاً مأخوذ از دیلماج است با تحول معنایی. سابقاً از آن بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">16.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">دلیم(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">delim</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قاچی از خربزه و هندوانه". واریانت تلم هم دارد(ص180). قبلاً بحث شده و مشتق از تیلمک&gt; دیلمک "بریدن[به اندازه‌های مشابه]" است. واریانت تلم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">telem</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ممکن است از ترکی شرقی اخذ شده باشد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">17.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ساتلجم(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">s</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">teljam</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"تلفظ عامیانه از ترکیب ذات‎الجنب.." سَتَلجَم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">setelcem</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در آذربایجان هم رایج است و بر فرد مبتلا به ذات‌الجنب هم اطلاق می‌شود. باری از لغات تیپیک ترکی آذربایجان است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">18.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">سارُق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">saroq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بقچه‌بند". از فعل ساریماق"پیچیدن، نوردیدن" مشتق شده و در آذربایجان و آناتولی به "عمامه و دستار" هم ساریق گویند.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">19.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ساغ(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">saq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"سالم بی‌نقص و بیماری"(ص196). قبلاً بحث شده است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">20.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">سقّج(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">saqqej</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"سقز". سابقاً تحلیل شده است. تبدیل ج&lt;ز قدری غیرعادی است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">21.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">سلانه-سلانه: تعبیری که در فارسی تهرانی و سایر لهجات هم دیده می‌شود(ص202). تحلیل آن به شکل سهلانه-سهلانه از هر جهت معیوب و مشکل‌دار است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">22.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">سُی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">soy</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"نژاد، اصل، سرشت"(ص204). اشاره کردیم که مؤلف اصل آن را سای دانسته است. ولی سای در فارسی غیر از آن که بن مضارع فعل ساییدن محسوب شود، معنای مستقلی ندارد. به هر حال با آن که واژۀ سوی، قدمت نسبتاً زیادی در ترکی دارد، ولی اتیمولوژی‌اش واضح نیست.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">23.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">چپاک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">çapp</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">k</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"سیلی"(ص209). باید مأخوذ از چپیک"کف زدن، تشویق کردن با کف زدن" باشد که تغییر معنایی یافته است. چپیک را در موضعی دیگر بررسی کرده‌ام.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">24.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">غرو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">qorow</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"شبنم[قیروو]"(ص219). کلمه را در مواضع متعددی و من جمله در "<b><i>ماجرالی بیر اک</i></b>" تحلیل کرده‌ام. قیروو در بسیاری از لهجات محلّی فارسی هم وارد شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">25.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قاتق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">q</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-ansi-language: AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ā</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">teq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"ماست. این واژه اصلاً ترکی است"(ص223). قاتیق در اصل نانخورش است و به همین معنی در فارسی تهرانی هم وجود دارد. بعدها معنای ماست کسب کرده و از الفاظ تیپیک ترکی آذربایجانی محسوب می‌شود.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">26.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قاین(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">q</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">yen</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"برادر شوهر". قبلاً تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> text/html 2017-08-19T13:02:19+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم عناصر ترکی در فارسی اسفرایین-2 http://qopuntular.mihanblog.com/post/380 <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">باشلق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">b</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ā</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">şloq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"مهریۀ زن"(ص111). در آذربایجان و آناتولی باشلیق "شیربها"ست. آیا ممکن است ضبط مؤلف دقیق نباشد؟ باری قبلاً بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بالدوز(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">b</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">lduz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"خواهر شوهر یا خواهر زن". از کلمات قدیمی ترکی است و در عموم زبان‌های ترکی رایج است. احتمال دارد با بالدیر(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">baldır</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در ترکی قدیم "[فرزندِ] ناتنی" مرتبط باشد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بایار:"ارباب، کارفرما"(ص112). محتملاً با بای(=ثروتمند، غنی) مرتبط باشد. اما اتیمولوژی‌اش به طور قطع و یقین معلومم نشد. تحلیل بای+ار و یا اشتقاقش از فعل باییماق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">bayımaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "غنی/ثروتمند شدن"به اضافۀ پسوند اسم‌ساز </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>–Ar</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> قابل طرح و تحقیق است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;<span lang="FA">بای دادن:"باختن در قمار، از دست دادن چیزی". مؤلف آن را با فعل باختن مرتبط می‎کند. اما اگر به فعل بایدیرماق(</span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">baydırmaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "دسته گل به آب دادن، چیزی را مفت از دست دادن" در ترکی آذربایجان توجه شود، بای دادن را می‌توان ترجمه از ترکی تلقی کرد. فعل بایماق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">baymaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در لهجات آناتولی به دو معنی است:1. تهوع ناشی از غذا، 2. فریفتن، خدعه کردن. در منابع عثمانی بایماق به معنی "فریب خوردن، باور کردن" هم آمده است. فعل بایدیرماق هم فرم سببی همین بایماق است. در آناتولی فرم باییلماق "غش کردن، بیهوش شدن و مجازاً شیفته و حیران چیزی شدن" رایج است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بُتین(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">botin</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دست نخورده، سالم و سر به مهر"(ص113). دخیل از بوتون که سابقاً بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بُساقه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">bos</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">qa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"درگاهِ در، پای در". کلمۀ مغولی معروفی است که دؤرفر از آن(مادۀ105) بحث کرده، اما در فرهنگ‎های فارسی بوساقه، بُساقه، و سایر واریانت‌ها را نیافتم. در بسیاری از زبان‌‎های ترکی (تاتاری کریمه، چاغاتایی، ترکمنی، اویغوری جدید، قوموقی، یاکوتی و..) هم دخیل شده است. آن را مشتق از فعل </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">basu-</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(معادل باسماق ترکی"پای نهادن") دانسته‌اند. در اصل "آستانه، محل خروج[از چادر]"بوده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">7.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بغه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">boqa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"گاو نر، گاو نر تخمی"(ص116). قبلاً مورد بحث قرار گرفته است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">8.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بق‌بند(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">boqband</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"چادر شب بزرگ که رختخواب در آن می‌بندند". کلمه در بعضی لهجات محلّی فارسی هم وجود دارد. از بُق(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">boq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ترکی مشتق است که قبلاً بحث شده و اتیمون بقچه نیز می‌باشد. در اسفراین بقچه‌بند هم به پارچۀ بقچه اطلاق می‌شود.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">9.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بُقُرمست(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">boqormast</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دختر جوان حشَری". واریانت "بُغه‌مست" هم دارد(ص117). ظاهراً مرکب از بوغور(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">buğur</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "شتر نر" و مستِ فارسی است و دومی هم باید مرکب از بُغۀ فوق‎الذکر و مست باشد. اما تصور می‌کنم که در </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">background</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> این دو لفظ، دو فعل ترکی وجود دارد؛ بوغورساماق</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">buğursamaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "نر خواستن شتر ماده" و بوغاساماق (</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">boğasamaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "نرخواهی گاو ماده"</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(ص119). </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">10.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بوق دادن(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">buq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"هُرم هوای دم کرده و شرجی "(ص119). پیش‌تر هم از بوغ/بوق/بوغو بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">11.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیدق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">beydaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بیرق". سابقاً بحث شده و باید از الفاظ تیپیک منتقله از آذربایجان محسوب شود.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">12.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیغوش(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">beyquş</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"جغد، بوم"(ص123). قبلاً تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">13.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">پُسقُل(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">posqol</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"همیشه با (پناه-پسقل)=مخفی‌گاه"(ص130). بدیهی است که از بوسقو/پوسقو</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>"کمین، مکمن" آمده و هجای باز انتهایی با ل بسته شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">14.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تپق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">topoq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قوزک پا" سابقاً تحلیل شده و مشتق از "توپ" است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">15.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تپه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">tappa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"1. تارُک، 2. تَلّ"(ص139). به هر دو معنی دخیل از ترکی بوده و&nbsp; پیش‌تر مورد تحلیل قرار گرفته است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">16.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ترس(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">tars</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"مدفوع چارپایان"(ص140). قبلاً تدقیق شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">17.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تشی:"آلت قرقره‌مانند نخ‌ریسی.."در یکی از سلسله مقالات "آنادیل‌دن درلمه‌لر" تحلیل شده و دخیل از ارمنی محسوب می‌شود. لذا باید با مهاجران آذربایجانی و شرق آناتولی به آن صفحات منتقل شده باشد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">18.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تُرُّم(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">torrom</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"اسب نر تخمی، برجسته و استثنایی(ظاهراً نسل)[مثال] مگر پسر فلان تُرُّمه؟"</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(ص141). توروم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">torum</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در لهجات ترکی به معنی "بچه شتر" بوده و آن را به معنی "اسپرم، نطفه" هم شنیده‌ام. در آناتولی در محدوده‌یی کوچک(بَسْنی، آدی‌یامان) به معنی "آدم باشخصیت و باپرستیژ" هم وجود دارد. علی‌القاعده با تور(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">tor</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به معنی "طفل، کودک" ربطی دارد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">19.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تلس‌میش(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">talasmiş</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دستپاچه، شتایزده". فعل تله‌سمک به معنی "عجله کردن، شتافتن" بیشتر مربوط به آذربایجان و شرق آناتولی است. فرم‌های تله‌سمک، تله‌سه‌مک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">telesemek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و تله‌سیمک</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">telesimek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در غرب آناتولی به معنی "با نگرانی شتافتن، نفس نفس زدن، کلافه شدن[از گرما]" رواج دارد. پروفسور محمد اؤلمز آن را متحول از تَلَوْسیمک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">televsimek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) و تَلَفْسیمک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">telefsimek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) دانسته که در قسمت‌هایی از آناتولی به معنی "گیج شدن، [از حرارت یا خستگی] به حالت غش افتادن" وجود دارد. لذا در بن آن، کلمۀ عربی تلف وجود دارد که با پسوند استفعال ترکی، فعل مانحن فیه را ایجاد کرده است. اخذ افعال ترکی با پسوند ـمیش/ـمیشی در زبان‌های ایرانیک سابقه داشته است(در کردی، تاتی، تاجیکی و فارسی).</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">20.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تُلُم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">tolom</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"مَشک کره‌گیری". از ترکی قدیم به این طرف، تولغوق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">tolğuq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به معنی فوق ضبط شده است. تولوم به معنی مشک و نی‌انبان در آناتولی رایج است و در لهجات فارسی داخل ایران هم مشاهده می‌شود. تولوم و تولوق&lt;تولغوق از فعل تولماق&gt;دولماق "پر شدن" مشتق شده‌اند. تبدیل صدای</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> o&gt;u</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> حادثه‌یی متأخر است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> text/html 2017-08-19T12:57:58+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم عناصر ترکی در فارسی اسفرایین-1 http://qopuntular.mihanblog.com/post/379 <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">بحث از مبادلات لغوی ترکی با زبان‌های همجوار را-علی‌رغم آن که در لیست برنامه‌ها نبود- با تحلیل و بررسی لغات ترکی دخیل در لهجۀ فارسی اسفراین ادامه می‌دهیم. اسفرایین از مناطق مهم حضور ترکان خراسانی است. نوعاً ترکی خراسانی را ترکی اوغوزی می‎دانند که تأثیراتی(گاه شدید) از چاغاتایی پذیرفته است. باری تهجیر و کوچاندن ایلات فراوانی از جنوب آذربایجان و شرق آناتولی(عشایر ترک و کرد) باعث شده تا امروزه در زبان این نواحی، عناصر تیپیک ترکی آذربایجانی را شاهد باشیم و به مواردی از سنخ اشاره خواهد شد.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در رسالۀ مختصر، منبع کتاب "<b><i>بررسی گویش اسفراین</i></b>" تألیف آقای بابا همایونفر</span><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86.docx#_edn1" name="_ednref1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:FA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></span></a><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA"> </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">خواهد بود. حتی‌الامکان تلاش می‌شود تا سلیقۀ مؤلف در ضبط تلفظ‌ها حفظ شود. یک استثناء حذف علامت </span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language:FA">?</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"> از ابتدای کلماتی است که با مصوت آغاز می‌شوند یعنی مثلاً به جای </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>?</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">olja</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> فرم </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">olja</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> خواهد آمد. به جای </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language:FA">š</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"> و </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family: Calibri;mso-bidi-language:FA">č</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"> نیز </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">ş</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> و </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">ç</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> خواهد آمد.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در این مطلب به روال مطالب مشابه سابق عمل خواهد شد؛ یعنی کلماتی که قبلاً مورد بحث قرار گرفته‌اند، بدون توضیح و تشریح خواهیم آورد و از کلمات تحلیل نشده با تفصیل بیشتری بحث خواهد شد. چند لفظ مغولی هم در لابلای الفاظ ملاحظه خواهد شد.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">آبجی: خواهر(ص93). مشهور و مخفّف آغاباجی است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">آپاردی:"حقّه‌باز، آدم هوچی و ناسپاس"(ص93). در فارسی تهرانی با فرم آپارتی به معنی "بی‌حیا و بدزبانی که حرف خود را با فحّاشی به کرسی می‌نشاند" وجود دارد. ظاهراً از آپارماق مشتق شده است. اما به نظر می‎رسد تفاوت سمانتیک وجود دارد. کلمه‌یی با این هیأت در ترکی وجود ندارد. لذا ممکن است تصحیف و تحریف کلمۀ دیگری باشد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;<span lang="FA">آچر(</span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">āçar</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"کلید"(ص94). غیر از معنای رایج در فارسی استاندارد است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">آل: دیو؛ نه‌نه آل. قبلاً بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">آلشق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">lşoq</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language: FA">ā</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">):"وارۀ شیر"کلمه با این هیأت در بعضی لهجات ترکی(مراوه‎تپه، نقاط ترک‌نشین سبزوار) و با تفاوت جزیی در بدرانلوی بجنورد ضبط شده است.</span><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86.docx#_edn2" name="_ednref2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></span></a><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">آلیش(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">liş</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-hansi-font-family:Calibri;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-language: FA">ā</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">):"عوض کردن، معاوضه کردن"(ص96). مختصر شدۀ آلیش-وئریش باید باشد. البته در نقاط دیگر هم وجود دارد. اشتقاقش از فعل آلماق(=گرفتن، خریدن) بدیهی به نظر می‌رسد، اما آلیش به معنی مزبور را در ترکی ندیده‌ام.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">7.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اجه(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">aja</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"پدر بزرگ"(ص98). کلمه با معانی مختلف "ریش‎سفید، رئیس، بزرگِ[قوم]، برادر بزرگ و.." ضبط شده و از کتیبه‌های اورخون به این طرف با فرم اچو(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">eçü</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به معانی مزبور معلوم است. اصل کلمه احتمالاً از زبان کودکانه اخذ شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">8.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اُرُم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">orom</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"هر دفعه برداشت محصول..اُرُم اول، ارم دوم .." بدیهی است که از فرم اورماق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">ormaq</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به معنی "بریدن، چیدن" به اضافه پسوند </span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>–Xm</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> مشتق شده است، پسوند که یکی از فونکسیون‌های آن ساخت اسامی با القای معنی "واحدیت" است. اوروم(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">orum</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در <b><i>دیوان لغات الترک</i></b> به معنی "بُرش" آمده و از همین فعل است اوراق(=داس)&lt;اورغاق و محتملاً اورمان(=بیشه و جنگل). اوروم به این معنی در آذربایجان و اناتولی رایج نیست.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">9.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اُرنچه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">orença</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"یونجه. واریانت اُرینچه هم دارد"(ص99). ار یورینچغا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">yorınçğa</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در ترکی قدیم متحول شده و با حذف صامت </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">guttural</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>. یونجه هم فی‌الواقع واریانت دیگر(اوغوزی) همین کلمه است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">10.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اشماق(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">aşm</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">q</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"سخن نگفتن عروس با بزرگان خانۀ داماد، یاشماق گرفتن"(ص102).&nbsp; رسمی قدیمی با اَشکال و تنوعات فراوان در عموم مناطق ترک‎نشین جهان. واریانتی از یاشماق است که علاوه بر معنای مشهورش، معنای قدیمی و اصلی‌اش "مخفی شدن، پنهان شدن" است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">11.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">الجک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">aljak</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"دستکش، معمولاً دستکش‌های کار"(ص103). کلمه‌یی قدیمی در ترکی که تیتسه اصل آن را الچیک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">elçik</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) یعنی مصغّر اَل(=دست) می‌داند.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">12.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اله(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA">ala</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"پیس، انگشت‌نما". قبلاً بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">13.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اُماج(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">om</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">j</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"آشِ معروف". در مطالب قبلی تحلیل شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">14.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">انایی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">an</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">yi</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"آدم بی‌شخصیت و هردم خیال". قبلاً بحث کرده‌ام. صرفاً اشاره می‌شود که این داده هم سند و قرینۀ دیگری در ردّ فرضیه‌یی است که آنایین را پهلوی و آذری پنداشته و آن+آیین تحلیلش می‌کند.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">15.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">انکه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">anka</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"بزرگ، زیاد"(ص105). کلمه با همین هیأت و معنی در آذربایجان هم رایج است ولی در آناتولی وجود ندارد. به نظر می‌رسد دو تحلیل برای آن قابل طرح باشد: یا اکه(=بزرگ) با وارد شدن صامت نون (به واسطۀ ماهیت </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">expressive</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> کلمه) یعنی قاعدۀ </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">epenthesis</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> به وجود آمده و یا اینکه، اَنْکَه را متطور از انگن/اینگن(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">ingen</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>/</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">engen</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "شتر ماده، ناقه" محسوب کنیم. اوّلی را محتمل‌تر می‌دانم.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">16.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اولجه(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">olja</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"قحطی‌زده، حریص در خوردن، چپاول. معنی مغولی این واژه، غارت و چپاول است"</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(ص107). معنی مغولی واژه "غنیمت و کسیب" است و از فعل </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">ol-</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> <span lang="FA">(تقریباً معادل آلماق در ترکی) مشتق شده و اسم اُلجایتو هم از همین لفظ مغولی اخذ شده است.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">17.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اولنگ(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">olang</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"مَرْغ، زمین سبز و باتلاقی"(ص107). در مطلب "<b><i>اولنگ مینارنگ</i></b>" از آن تفصیلاً بحث شده و توپونیم‌های مرتبط در آن مقالت و سایر مطالب تکمیلی آورده شده است. اولنگ در خطّۀ خراسان و افغانستان رواج زیادی دارد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">18.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ایاس(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ay</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">s</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"جای غیرآفتابگیر[قوزئی]"(ص108). قبلاً بحث شده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">19.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">باجی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">b</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri; mso-bidi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-language:FA">ā</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">ji</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"همشیره، خواهر"(ص109). در آذربایجان و آناتولی رواج زیادی دارد. در ترکی رسمی، به جای آن آبلا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">abla</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) شایع بوده و باجی در قرون متقدم سلجوق و عثمانی به زنان عضو طریقت‌های صوفیانه اطلاق می‌شد. منشأ کلمه را باجا(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">baca</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) دانسته‌اند که در مغولی و ترکی به معنی "خواهر بزرگتر" وجود داشته است. دربارۀ منشأ مغولی یا ترکی آن مناقشه وجود دارد. قیاس کنید باجا را با باجاناق/باجناق.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:10.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">20.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بار:"قشر سفید که بر زبان بیمار ظاهر گردد"(ص110). </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">بار</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria; mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"> علاوه بر معنای "آفْتِ دهان، سفیدی ظاهر شده بر لبان مریض" به "جِرم [در ظروف]، کپک </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family: &quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: Cambria;mso-bidi-language:FA">[</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">روی مواد غذایی]" هم اطلاق شده است. در شرق آناتولی رواج زیادی دارد و در زبان‌های گرجی، ارمنی و کردی هم ضبط شده است. دانکوف ظاهراً به اتیمولوژی ارمنی تمایل دارد. این کلمه از واژگان تیپیک ترکی آذربایجان است که باید توسط مهاجرین به منطقه آمده باشد.</span></p><div> <hr align="left" size="1" width="33%"> <!--[endif]--> <div id="edn1"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86.docx#_ednref1" name="_edn1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:115%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">بابا همایونفر، بر<b><i>رسی گویش اسفراین</i></b>، تهران: چاپار، 1386.</span><span lang="FA" style="font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: Arial;mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> <div id="edn2"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86.docx#_ednref2" name="_edn2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:115%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">مرتضی فرهادی، <b><i>واره: درآمدی به مردم‌شناسی و جامعه‌شناسی تعاون</i></b>، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، 1387. ص169. براساس این تحقیق ارزشمند در قراء بین قوچان و مشهد آلچغ(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">alçeq</span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>)، در تربت جام آلیش(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">aliş</span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>) هم به معنی مزبور رایج است. در ترکی و آذربایجان-همان طور که در اثر فوق هم آمده است- فرم‌های زیر برای مبادلۀ شیر رایج&nbsp; است؛ دگه‌شیک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">dagaşik</span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>)(قراء اطراف سد شاه عباسی اصفهان و انالوجه در فریدن)(ص171)، دَییشیک(خلخال)، دییشتیک(قروه-همدان)، دَیشدیم(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">dayeşdim</span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>)(مهربان، سراب، اردبیل و..)(ص172) و گزن(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">gazan</span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>) در قراء اهر من جمله مرادلو(ص177) رواج دارد.</span></p></div> </div> text/html 2017-08-14T12:51:43+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم سگمس‌ و سگریک http://qopuntular.mihanblog.com/post/376 <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">سگمس‌آباد از روستاهای آوج در استان قزوین است که به دلیل فعالیت عمرانی ارتش در آن، در جریان زلزلۀ معروف بویین زهراء، به ارتش‌آباد موسوم شده است. وجود تلفّظ سَیمس‌آباد در کنار سگمس‌آباد نشان می‌دهد که صامت میانی گ/</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">g</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> بوده است. باری از آنجا که سگمس از سری اسامی تحلیل شده در مطلب "قیماس" است، در اینجا صرفاً به تجزیه و تحلیل این اسم و منشأ و معنای آن اکتفاء خواهد شد.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در لهجات ترکی، فعلِ سکمک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">sekmek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به معنی "خرامیدن، جهیدن، جَستن" وجود دارد. اما افعال مشتق از سکمک، اغلب صامت گ/</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">g</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> دارند؛ سگیرمک/سگریمک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">segrimek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>/</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">segirmek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>)"پریدن، تیک عصبی داشتن، اختلاج یا جهیدن اعضاء" که از آن کلمۀ سِگِرمه در فارسی وجود دارد. سگرمه در&nbsp; اصل بر "اختلاج اعضا، تیک" اطلاق می‌شده که قدماء بدان تفأل می‌زدند. ازین روست که "اختلاج‌نامه‌ها و سگیرمه‌نامه‌ها" تدوین شده است. فعل مشتق از سگیرمک، فعل سببی سگیرتمک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">segirtmek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "جهاندن، پراندن، دواندن" شباهت لفظی و معنایی جالب توجهی با سکیزیدن/سکیزاندن در فارسی دارد. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در ترکی قدیم کلمۀ نسبتاً نادر سکیز(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">sekiz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در ترکیب سکیز-تتیک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">sekiz-tetik</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) به معنی "چابک، تیز، سریع" است. مارسل اردال حدس می‌زند که فعل سکریمک(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">sekrimek</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "پریدن، جهیدن" در ترکی قدیم از همین اسم/صفت مشتق شده باشد البته طی پروسه‌یی که کاملاً شفاف نیست. نمونه‎هایی از تبدیل ز/</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">z</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> به ر/</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">r</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> در جریان ایجاد فعل از اسم در ترکی کهن و دوران میانی وجود دارد و متخصصان از آن به روتاسیسم(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">Rhotacism</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) تعبیر می‌کنند. باری سکیرمک و سگیرمک به معنی جنبیدن و پریدن بوده و ظاهراً معنای لغزیدن هم داشته است و البته فاصلۀ دو طیف معنایی هم زیاد نیست. امروزه هم در ترکی آذربایجان یکی از معانی سکمک "لغزیدن، سُر خوردن و مجازاً مرتکب اشتباه شدن" است؛ بیری‌نین آیاغی سکسه، او ایش‎ده قویمازلار قالا!. در ترکی استانبولی سکمک عمدتاً معنی منحرف شدن و کمانه کردن[گلوله و نظایر آن] را دارد. با این اوصاف سگمس را باید اسمی قدیمی با معنای "ثابت قدم، استوار" تلقی کرد.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">روستایی به نام سگریک در دهستان چالدران جنوبی شهرستان چالدران وجود دارد که نامش باید مشتقی همریشه با سگمس باشد. سگریک اسم مفعول بوده و به معنی "لغزیده، جهیده، افتاده و سُرخورده" می‌تواند باشد.</span></p> text/html 2017-08-13T13:07:11+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم قیماس http://qopuntular.mihanblog.com/post/375 <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">گاهی تصور می‎کنم مطالبی می‌نویسم که بدیهی‌اند و لذا برای اغلب افراد ملال‌آور. لذا گاه می‌شود که از نوشتن بعضی مطالب اجتناب می‌کنم. اما زمانی که می‌بینم آنچه بدیهی می‌پنداشتم، به طرز فجیعی بد فهمیده شده، ناچار احساس می‌کنم که باید قدری به توضحات واضحات و ایضاح بدیهیات پرداخت. این مطلب از آن قماش است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">قیماس، حداقل نام دو نقطۀ مسکونی در ایران است:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l3 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قیماس: روستایی تابع بخش ماهیدشت شهرستان کرمانشاه.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l3 level1 lfo1;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قیماس‌خان: روستایی تابع بخش بناجوی شمالی(بخش مرکزی) شهرستان بیناب</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">واضح است که قیماز فرم قدیمی(و چاغاتایی) قیماز یعنی قایماز است، و قایماز نام تاریخی معروفی بوده و اشخاص مهمی به این اسم موسوم بوده‌اند. حسب نمونه:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpFirst" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l2 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ابومنصور امیر مجاهدالدین قیماز: اتابکِ زین‎الدین یوسف حاکم خردسال اربل/اربیل از سلسلۀ اتابکان اربل موسوم به بگ‌تگینی/بکتکینی.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .5in;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l2 level1 lfo2;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قطب‎الدین قایماز، امیرالامرای المستنجدبالله خلیفۀ عباسی.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>&nbsp;علاوه بر شخصیت‌های مزبور، می‌دانیم که طایفه‌یی از ترکمانان/ترکمنان یؤروک(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">Yörük</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در آناتولی،&nbsp;</span><span style="font-family: &quot;B Nazanin&quot;; font-size: 14pt;">نام قایماسلو داشته و&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 150%; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;">در محلی که اینک به قوجاقایماز(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 150%;">Kocakaymaz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 150%; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) موسوم است، ساکن بودند و نام خود را بر "قضای قایماسلو" در عثمانی هم داده بودند. احتمالاً به دلیل رواج اسم خاص قایماز بوده که اینک در آناتولی چندین نقطۀ مسکونی، اسم قایماز</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 150%;"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 150%; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size: 14pt; line-height: 150%;">Kaymaz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size: 14pt; line-height: 150%; font-family: &quot;B Nazanin&quot;;"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) دارد:</span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قایماز: روستایی از توابع یاپراقلی در ولایت چانقیری</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قایماز: قریه‌یی از توابع بوجاق قایماز در استان اسکی‌شهیر</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قایماز: روستایی تابعۀ بوجاق قایماز در ولایتِ قوجاائلی</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">4.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قایماز: روستایی تابع بوغاز قلعه در ولایت چوروم.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">5.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قایمازی: قریه‌یی از توابع ماردین</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">6.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قوجاقایماز: روستای مذکور در بالا که در قاندیرا(ولایت قوجاائلی) قرار دارد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" align="center" dir="RTL" style="margin-top: 0in;margin-right:18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto; text-align:center;line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اسم قایماز از فعلِ قایماق "لغزیدن، منحرف شدن، برگشتن" مشتق شده و طبعاً بر "درستکاری، صحّت عمل، عدم انحراف[از حقّ و عدالت]، بی‌باکی" صاحب اسم دلالت دارد. در لغت‌نامه‌های فارسی(نظیر <b><i>معین</i></b>) قیماز "کنیز، خدمتکار" تفسیر شده و مستند آن دو بیت از مولاناست:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><i><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">پس در خانه بگو قیماز را/تا بیارد آن رقاق و قاز را..&nbsp; <o:p></o:p></span></i></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">و بیت دوّم:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><i><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">من این به طیبت گفتم و گرنه خاک تواَم/مرا مبارک و قیماز خوان و سنجر گو.<o:p></o:p></span></i></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">مخصوصاً در بیت دوم آشکار است که قیماز همانند مبارک و سنجر از اسامی محبوب برای غلامان بوده و البته هر سه اسم مردانه‌اند. لذا باید گفت اسمِ قیماز بر اثر کثرت استعمال، معنای مجازی غلام هم کسب کرده بود. بیت سومی هم از مولانا وجود دارد که گاهی غلط ضبط شده است(<i>نرم افزار دُرج</i>):<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><i><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">چه شکر داد عجب یوسف خوبی به لبان/که شد ادریسش قیماز و سلیمان به لبان</span></i><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">(کذا).<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اگر لبان در مصرع دوم آمده باشد، تکرار قافیه است و این ضعف از مولانا بعید است. باری صحیح باید بَلَبان</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">Balaban</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) باشد(کمااینکه در طبع مرحوم فروزانفر چنین است) که آن هم اسمی ترکی و محتملاً رایج برای غلامان بوده است. مراد اعجاز یوسفی است که قیماز را به ادریس و بلبان را به سلیمان مبدل می‌کند. در اینجا هم قیماز به شکلی تقریباً مشابه ابیات فوق به کار رفته است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" align="center" dir="RTL" style="margin-top: 0in;margin-right:.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto; text-align:center;line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">یکی از فونکسیون‌های پسوند ـمز/ـماز(</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language: FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>-mAz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) ساخت صفات سلبی است که می‌توانند اسم خاص واقع شوند. نمونه‌ها کم نیست. چند مثال تاریخی را مرور کنیم:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l4 level1 lfo4;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">قُرقماز/قُرقماس(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">Qorqmas</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):شجاع، جسور. ابن قرقماس ادیب، مؤرخ و عالم حنفی معروف(متولد و متوفای قاهره در قرن هشتم و نهم هجری) و امیر قرقماس هم از امرای مشهور ممالیک است.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l4 level1 lfo4;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">صتماز/صاتماز/ستماز/ساتماز(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Satmaz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>): وفادار، کسی که از او خیانت صادر نمی‌شود. چندین شخصیت تاریخی این اسم را دارند؛ من جمله ایلقفشت بن صتماز(از امرای اتابکان اذربایجان) و ستماز بن قیماز الحرامی</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(از امرای سلاجقه در قرن ششم). در شیله، از توابع استانبول روستایی به نام ساتمازلی(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Satmazlı</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) وجود دارد. </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l4 level1 lfo4;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">تایماز(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Taymaz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>): اسمی که بیشتر در ترکستان و آسیای مرکزی و نزد ترکان شمالی رواج داشته و قاعدتاً مشتق از فعل تایماق است. فعلی که در <b><i>دیوان لغات الترک</i></b> تقریباً معادل قایماق است. لذا تایماز مترادف قایماز خواهد بود. تایماز ارتباطی با طهماسپ&gt;طهماز&gt;طهمز و نظایر آن ندارد و با "تای"( =نظیر و همتا) هم مرتبط نیست.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">در دورۀ معاصر هم اسامی مشتق با این پسوند وجود دارد:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo5;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">1.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">ییلماز(</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN; mso-bidi-language:FA">Yılmaz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>):"جسور، شجاع". رایج‌ترین نام فامیلی در ترکیه است و مشتق از مصدر ییلماق "ترسیدن، مرعوب شدن".</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo5;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">2.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">سولماز(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">Solmaz</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>): نامی دخترانه تقریباً &nbsp;به معنی"شاداب، با طراوت".</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: 18.2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; text-indent:-.25in;line-height:150%;mso-list:l1 level1 lfo5;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><!--[if !supportLists]--><span style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-language:FA">3.<span style="font-variant-numeric: normal; font-stretch: normal; font-size: 7pt; line-height: normal; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><!--[endif]--><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">اسم‎های قایماز و قورقماز هم در ترکیه رواج دارد.</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">در ایران معاصر، القاب/تخلّص‌هایی نظیر دؤنمز، سؤنمز و باریشماز با همین الگو ساخته شده‌اند. </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">بیلمز</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"> گرچه مستقلاً در ترکی به کار نمی‌رود اما در فارسی تهرانی شنیده می‌شود. پسوند ـمز/ـماز در ساخت اسامی مرکّب هم به کار می‌آید و در زبان شفاهی نمونه‌های فراوانی دارد: دیل قانماز، دینمز-سؤله‌مز(=بی سر و صدا، ساکت و بی‌آنکه لام تا کام حرفی بزند)، تانری‌تانیماز(یکی از پهلوانان همراه کوراوغلو، لفظاً خدانشناس. در توصیف نوزدان گویند: دیل قانماز، تانری تانیماز..)، دوزبیلمز(نمک‌نشناس) و..<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">در توپونیم‌ها هم ردپای این پسوند فراوان است که اگر به نقل‌شان مشغول شویم، باعث اطناب ممّل خواهد بود. فقط اشاره کنم که روستایی از توابع دهستان آبش احمد کلیبر اسم نامناسب </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height: 150%;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">دیل‌بیلمز" داشت و به همّت مسئولین به "دلاوران" تغییر نام داد! ظاهراً این نام را افراد و طوایف مخالف بر آن روستا نهاده‌اند و نام اصلی‌اش چیز دیگری بوده است. البته یک دیل‎بیلمز دیگر هم هنوز وجود دارد: روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان چالدران.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoListParagraphCxSpLast" dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right: .2pt;margin-bottom:8.0pt;margin-left:0in;mso-add-space:auto;text-align:justify; line-height:150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">با این اوصاف، قیماس[خان] را نام پادشاهی اشکانی دانستن، اشتباهی فجیع نخواهد بود؟<o:p></o:p></span></p> text/html 2017-08-12T08:41:06+01:00 qopuntular.mihanblog.com محمد اردم زبان‌گیری http://qopuntular.mihanblog.com/post/374 <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">در منابع تاریخی عصر صفوی به کرّات با تعبیر "زبانگیری" مواجه می‌شویم. مثلاً حسن بیگ روملو در<b><i> احسن التواریخ </i></b>می‌نویسد:" <i>هم در آن ایام، چوپان بیگ ایچک اوغلی را به زبانگیری ارسال نمود</i>"<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/زبانگیری.docx#_edn1" name="_ednref1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>. لغتنامه‌ها، زبان‌گیری را "گرفتن فردی از لشگر خصم برای تحقیق حال، نفرات و عِدّه و عُدّۀ دشمن" تفسیر می‌کنند. معنای کلمه غیرعادی است و در ادامه استدلال خواهم کرد که زبان‌گیری، گرته‌برداری و ترجمۀ </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">calque</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> از زبان ترکی است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">تیل(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">til</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>/</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family: &quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">tıl</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) در ترکی قدیم، کلمه‌یی ذومعانی بوده است. کاشغری تیل را در مواضع مختلف، احتمالاً با توجه به طیف و هالۀ معنایی، تفکیک کرده است: تیل به معنی زبان و لسان(ص219)، لغت و سخن(صص7-496) و به معنی "<i>اسیری که از دشمن گرفته می‌شود</i>"(ص219 و ص 497)<a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/زبانگیری.docx#_edn2" name="_ednref2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:14.0pt;line-height:107%; font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family: Calibri;mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:FA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a>. برای معنای اخیر کاشغری مثال تِلْ تُتّیم(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">tıl tuttım</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) را ذکر می‌کند و توضیح می‌دهد:"برای تفحص احوال دشمن، شخصی از آنان را اسیر کردم". کلاوزن معتقد است تیل دوم را باید "خبرچین، جاسوس" ترجمه کرد و این معنی ناشی از توسّع مفهوم لسان و سخن است. احتمالاً حق با اوست. اما واضح است که تمایز معنایی حاصل شده بود به طوری که کاشغری آنها را در مدخلهای مستقل آورده است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">تعبیر دیل توتماق در منابع عثمانی رایج بوده و قطعاً در قشون و دربار صفوی هم شناخته شده بود. لذا اصطلاح "زبانگیری" بدون توجه به معنای دوّم از روی معنای اوّل آن کپی شده است. این نوع اشتباهات در تماس‌های فرهنگی مستمر و طویل‎المدت مکرر رخ می‎دهد. مترجمین ناشی و تازه‌کار از این اشتباهات بیشتر مرتکب می‌شوند. اصولاً در علم ترجمه از </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA">سندروم معنای اوّل کلمه" یاد می‌شود. یعنی مترجمی که یکی از معانی لفظ را در زبان مبدأ می‌شناسد، خود را مستغنی از رجوع به دیکشنری می‌بیند و لذا از معانی ثانوی مطلع نمی‌شود و معنای اوّل را بر لفظی دیگر در زبان مقصد تحمیل می‌کند. یک نمونه از این ترجمه‌های اشتباه، ترجمۀ </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">front</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> به جبهه است: </span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">front</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> در فرانسه به دو معنی است:1. پیشانی، 2. محل مواجهۀ قوای متخاصم. مترجمین عثمانی، بی‌توجه به معنای دوّم، معنای اوّل را بر کلمۀ جبهه(یعنی معادل عربی پیشانی) تحمیل کردند و اینک در فارسی، عربی و ترکی</span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span lang="FA" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> </span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>(</span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">cephe</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) جبهه رواج یافته است. این نوع کپی‌برداری را </span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">semantic borrowing</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language: FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> هم می‎خوانند. یک مثال نزدیک به نمونۀ فوق و کاملاً کلاسیک شده، ترجمۀ ربّ عربی به پروردگار در فارسی است. گویا مترجمین اولیه، ربّ را مشتق از فعل ثلاثی رَبی(&gt;مُربّی) تصور کرده‌اند و نه از ثلاثی *رَبب&gt;ربّ(این ثلاثی در عموم زبانهای سامی معنای صاحب، مالک و نظایر آن را القاء می‌کند). لذا پروردگار معادل ربّ شده است بی‌آنکه محتوای حقیقی آن را داشته باشد و البته خود هاله‌های معنایی جدیدی هم ایجاد کرده است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" align="center" dir="RTL" style="text-align:center;line-height: 150%;direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">***<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:150%; direction:rtl;unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA">دیل</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; line-height:150%;font-family:&quot;Cambria&quot;,&quot;serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Cambria;mso-bidi-language:FA">"</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-bidi-language:FA"> در کردی کرمانجی هم برجای مانده است. فرهنگ‎های کرمانجی دیل را "اسیر، توتساق/دوستاق" ترجمه می‌کنند. از دیگر کلمات مشابه یعنی بازمانده از ترکی قدیم در کردی می‌توان به پیرتوک (</span><span lang="AZ-LATIN" dir="LTR" style="font-size:14.0pt;line-height:150%;mso-bidi-font-family:&quot;B Nazanin&quot;; mso-ansi-language:AZ-LATIN;mso-bidi-language:FA">pirtuk</span><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt;line-height:150%; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span>) "کتاب" اشاره کرد که تطوّر یافته از "پیتیک" ترکی است و در آثار نویسندگان پیوریست کرد مشاهده می‌شود.</span></p><div> <hr align="left" size="1" width="33%"> <!--[endif]--> <div id="edn1"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/زبانگیری.docx#_ednref1" name="_edn1" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[1]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">حسن بیگ روملو، <b><i>احسن التواریخ</i></b>، به تصحیح: عبدالحسین نوایی، تهران: انتشارات بابک، 1357. ص414.</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> <div id="edn2"> <p class="MsoEndnoteText" dir="RTL" style="text-align:right;direction:rtl; unicode-bidi:embed"><a href="file:///C:/Users/Ghasemi/Desktop/زبانگیری.docx#_ednref2" name="_edn2" title=""><span class="MsoEndnoteReference"><span dir="LTR"><!--[if !supportFootnotes]--><span class="MsoEndnoteReference"><span style="font-size:10.0pt;line-height:107%;font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font: minor-latin;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA">[2]</span></span><!--[endif]--></span></span></a><span dir="LTR"> </span><span dir="RTL"></span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt; font-family:&quot;B Nazanin&quot;;mso-bidi-language:FA">ارجاعات به ترجمۀ فارسی زیر است: محمود بن الحسین الکاشغری، <b><i>دیوان لغات الترک</i></b>، ترجمه: حسین محمدزاده صدیق، تبریز: اختر، 1384.&nbsp;</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; mso-ascii-font-family:Calibri;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Arial;mso-bidi-theme-font: minor-bidi;mso-bidi-language:FA"><o:p></o:p></span></p> </div> </div>